ભારતમાં સામાન્ય લોકોને મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર રાહત મળી છે. ઓક્ટોબરમાં છૂટક ફુગાવો ઘટીને માત્ર 0.25% થયો, જે છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી નીચો સ્તર છે
ભારતમાં સામાન્ય લોકોને મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર રાહત મળી છે. ઓક્ટોબરમાં છૂટક ફુગાવો ઘટીને માત્ર 0.25% થયો, જે છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી નીચો સ્તર છે. સપ્ટેમ્બરમાં દર 0.54% હતો. ફુગાવો સતત ચાર મહિનાથી ભારતીય રિઝર્વ બેંકના 4% લક્ષ્યાંકથી નીચે રહ્યો છે. આ સતત સાતમો મહિનો છે જ્યારે ફુગાવો કેન્દ્રીય બેંકની 6% ઉપલી મર્યાદાથી નીચે રહ્યો છે.
મોંઘવારી ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં સતત ઘટાડો છે. ખાસ કરીને શાકભાજીના ભાવમાં છેલ્લા છ મહિનાથી બે આંકડાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ખાદ્યપદાર્થોનો હિસ્સો ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) માં લગભગ અડધો હોવાથી ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં ઘટાડાની એકંદર ફુગાવા પર નોંધપાત્ર અસર પડી છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે GST દર ઘટાડાથી પણ આ ઘટાડામાં ફાળો મળ્યો હતો. સપ્ટેમ્બરના અંતમાં ઘણી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ પરના કર દરમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો, જેની અસર હવે ફુગાવાના ડેટામાં સ્પષ્ટપણે દેખાય છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે મોંઘવારીમાં ઘટાડો થવા છતાં, દેશનું અર્થતંત્ર મજબૂત રહે છે. એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં ભારતનો GDP આશરે 8% ના દરે વધ્યો હતો. આનો અર્થ એ છે કે ઉત્પાદન અને ખર્ચમાં વધારો થવા છતાં, કિંમતો વધી રહી નથી. આ જ કારણ છે કે હવે એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે RBI આગામી મહિનાઓમાં વૃદ્ધિને વધુ વેગ આપવા માટે વ્યાજ દરમાં ઘટાડો કરી શકે છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે તેની તાજેતરની બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન પરિસ્થિતિ નીતિગત સરળતા (દર ઘટાડા) માટે અનુકૂળ છે. જોકે બેંકે હાલમાં વ્યાજ દર સ્થિર રાખ્યા છે. RBIનો અંદાજ છે કે નાણાકીય વર્ષ 2026 માં ફુગાવો વધુ ઘટીને 2.6% થઈ શકે છે. જે તેના અગાઉના 3.1% ના અંદાજ કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. ત્રિમાસિક અંદાજ દર્શાવે છે કે ફુગાવો બીજા અને ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં 1.8%, ચોથામાં 4% અને આગામી નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં 4.5% સુધી પહોંચી શકે છે.
જોકે, કેન્દ્રીય બેંકે ચેતવણી આપી હતી કે ભૂ-રાજકીય તણાવ, વેપાર વિક્ષેપો અને આયાત જકાતમાં ફેરફાર જેવા પરિબળો ભવિષ્યના ફુગાવાના વલણોને અસર કરી શકે છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો અને GST દરોના તર્કસંગતકરણથી એકંદર ફુગાવાનો અંદાજ વધુ અનુકૂળ બન્યો છે.