મગજ આપણા શરીરનું સૌથી કોમ્પલિકેટેડ અને સેન્સેટિવ અંગ છે, જે માત્ર આપણી વિચારવાની, સમજવાની અને યાદ રાખવાની ક્ષમતાને જ નિયંત્રિત નથી કરતું પરંતુ આખા શરીરની ફંક્શનિંગને કંટ્રોલ પણ કરે છે.
આવી સ્થિતિમાં એક સ્વસ્થ મગજ સારી નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા, શાર્પ મેમોરી પાવર અને માનસિક સ્થિરતા માટે જરૂરી છે, પરંતુ આજની વ્યસ્ત લાઈફસ્ટાઈલમાં આપણે જાણ્યે-અજાણ્યે કેટલીક એવી કુટેવો અપનાવીએ છીએ, જે ધીમે-ધીમે મગજની ફંક્શનિંગને નુકસાન પહોંચાડે છે.
જો સમયસર આ ટેવો પર ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો તે ઘણા પ્રકારના માનસિક રોગો જેવા કે, સ્ટ્રેસ, એંગ્ઝાઈટી અને અલ્ઝાઈમર જેવા સીરિયસ પ્રોબ્લેમનું કારણ બની શકે છે. તો ચાલો જાણીઓ આવી કેટલીક ટેવો વિશે વિસ્તારથી જાણીએ જે દરરોજ આપણા મગજને નબળી બનાવી રહી છે.
ઊંઘનો અભાવ
સ્વસ્થ મગજ અને યાદશક્તિ માટે દરરોજ 7-8 કલાક ગાઢ ઊંઘ લેવી જરૂરી છે. સતત ઊંઘનો અભાવ બ્રેન સેલ્સને નુકસાન પહોંચાડે છે, જેનાથી નિર્ણય લેવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે.
વધુ સ્ટ્રેસ લેવો
સતત સ્ટ્રેસમાં રહેવાથી મગજમાં કોર્ટિસોલ નામનો હોર્મોન વધે છે, જે ન્યૂરોન્સને નુકસાન પહોંચાડીને યાદશક્તિ અને શીખવાની ક્ષમતાને અસર કરે છે.
ખાવા-પીવાની ટેવો
જંક ફૂડ, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અથવા ખાંડનું વધુ પડતું સેવન મગજની રચના અને કમ્યુનિકેશન સ્કિલને બગાડી શકે છે. ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ, વિટામિન બી અને એન્ટીઑકિસડન્ટની ઉણપ પણ મગજના સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે.
ફિઝિકલ એક્ટિવિટીનો અભાવ
દરરોજ એક્સરસાઈઝ ન કરવાથી મગજને પૂરતા પ્રમાણમાં ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો નથી મળતા, જેના કારણે તેની કાર્યક્ષમતા ધીમે-ધીમે ઘટી જાય છે.
ઓછું પાણી પીવું
ઓછું પાણી પીવાથી મગજમાં થાક, એકાગ્રતામાં ઘટાડો અને ચીડિયાપણું થઈ શકે છે. મગજને યોગ્ય કાર્ય કરવા માટે હાઈડ્રેટેડ રહેવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
ઊંચા અવાજમાં મ્યુઝિક સાંભળવું
સતત ઊંચા અવાજમાં હેડફોન દ્વારા મ્યુઝિક સાંભળવાની ટેવ શ્રવણ શક્તિને નબળી પાડે છે અને મગજના ઓડિટરી પ્રોસેસિંગ પર અસર કરે છે.
મલ્ટીટાસ્કિંગ
મલ્ટિટાસ્કિંગની ટેવ મગજને વધુ સ્ટ્રેસ આપે છે, જેનાથી તેના ફોકસ અને કાર્યક્ષમતા પ્રભાવિત થાય છે.
સામાજિક સંપર્કનો અભાવ
લાંબા સમય સુધી એકલા રહેવાથી અથવા બીજા સાથે સંવાદ ન કરવાથી મગજને નિષ્ક્રિય કરી શકે છે, જેના કારણે ડિપ્રેશન અને યાદશક્તિની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
બ્રેકફાસ્ટ ન કરવું
બ્રેકફાસ્ટ મગજને દિવસભર માટે ઉર્જા આપે છે. બ્રેકફાસ્ટ સ્કિપ કરવાથી ફોકસ અને વિચારવાની શક્તિ પર નેગેટિવ ઈફેક્ટ પડે છે.
ધૂમ્રપાન અને દારૂનું સેવન
નશીલા પદાર્થનું સેવન ધીમે-ધીમે મગજના જ્ઞાનતંતુઓને નુકસાન પહોંચાડે છે, જેનાથી યાદશક્તિ, વિચારવાની અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા નબળી પડે છે.