સંશોધકોએ એક કૃત્રિમ બુદ્ધિ મોડેલ વિકસાવ્યું છે જે ઊંઘના ડેટાના આધારે વ્યક્તિના 130 ભવિષ્યના રોગોના જોખમની આગાહી કરી શકે છે.
AI સિસ્ટમનું પરીક્ષણ
આ મોડેલ યુએસમાં સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી સહિત અનેક સંસ્થાઓના સંશોધકો દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. તેને 65 હજાર લોકો પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલા આશરે 6 લાખ કલાકના ઊંઘના ડેટા પર તાલીમ આપવામાં આવી હતી. આ સંશોધનના પરિણામો મેડિકલ જર્નલ નેચર મેડિસિનમાં પ્રકાશિત થયા છે. શરૂઆતમાં, આ AI સિસ્ટમનું પરીક્ષણ ઊંઘ સંબંધિત સામાન્ય સમસ્યાઓ ઓળખવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું.બીમારીઓના જોખમનું મૂલ્યાંકન
ઊંઘના વિવિધ તબક્કાઓનું ટ્રેકિંગ કરવું અથવા સ્લીપ એપનિયાની તીવ્રતાની આગાહી કરવી. આગળ, ઊંઘના ડેટાને દર્દીઓના તબીબી રેકોર્ડ સાથે જોડવામાં આવ્યો જેથી ભવિષ્યમાં બીમારીઓના જોખમનું મૂલ્યાંકન કરી શકાય. સંશોધકોએ અહેવાલ આપ્યો કે આ મોડેલ આરોગ્ય રેકોર્ડમાં સૂચિબદ્ધ 1 હજારથી વધુ બીમારીઓમાંથી 130ની સચોટ આગાહી કરવામાં સક્ષમ હતું.
કયા પ્રકારનો ડેટા એકત્રિત કરાયા ?
ઊંઘના અભ્યાસની સૌથી વિશ્વસનીય પદ્ધતિ ગણાતી પોલિસોમ્નોગ્રાફીનો ઉપયોગ ઊંઘનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. મગજની પ્રવૃત્તિ, હૃદયના ધબકારા, શ્વાસ લેવાની પેટર્ન, આંખની ગતિવિધિઓ, સ્નાયુઓની પ્રવૃત્તિ, જેમ કે ઊંઘ. SleepFM આ બધા ડેટા સ્ટ્રીમનું એકસાથે અર્થઘટન કરે છે અને તેમના આંતરસંબંધોનું વિશ્લેષણ કરે છે.
AIને તાલીમ આપવાની નવી રીત
ટીમે AI ને તાલીમ આપવા માટે ‘લીવ-વન-આઉટ’ કોન્ટ્રાસ્ટિવ લર્નિંગ નામની તકનીકનો ઉપયોગ કર્યો. આમાં, એક પ્રકારનો ડેટા ઇરાદાપૂર્વક છોડી દેવામાં આવે છે અને AI ને બાકીના સંકેતોના આધારે ગુમ થયેલ માહિતીનું અનુમાન લગાવવાનો પડકાર આપવામાં આવે છે. આ મોડેલની સમજણ અને ચોકસાઈમાં સુધારો કરે છે.
કયા રોગો શોધવામાં શ્રેષ્ઠ ?
સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ AI વિવિધ રોગોની આગાહી કરવામાં ખાસ કરીને મજબૂત છે, જેમ કે, કેન્સર, ગર્ભાવસ્થા સંબંધિત ગૂંચવણો, હૃદય અને રક્ત પ્રવાહ સંબંધિત રોગો, માનસિક સ્વાસ્થ્ય. ઘણા કિસ્સાઓમાં, તેનો C-ઇન્ડેક્સ સ્કોર 0.8 ને વટાવી ગયો છે. જે સારી આગાહીઓ દર્શાવે છે. સંશોધકોના મતે, સ્લીપ એફએમ ફક્ત એક રાતના ઊંઘના ડેટાના આધારે જે રોગોની આગાહી કરી શક્યું હતું તેમાં શામેલ છે.
ડિમેન્શિયા, હાર્ટ એટેક, હાર્ટ ફેલ્યોર,ક્રોનિક કિડની ડિસીઝ, સ્ટ્રોક, એટ્રીયલ ફાઇબ્રિલેશન, વધુમાં, મોડેલ પાર્કિન્સન જેવા રોગો અને બાળકોમાં વિકાસલક્ષી સમસ્યાઓના જોખમની આગાહી કરવામાં અસરકારક સાબિત થયું. એકંદરે, આ સંશોધન સૂચવે છે કે ઊંઘ એ ફક્ત થાક દૂર કરવાનો માર્ગ નથી, પરંતુ તે તમારા ભવિષ્યના સ્વાસ્થ્યની બારી પણ બની શકે છે.