કોવિડ-19 મહામારીના સંચાલનમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સ્વાસ્થ્ય એજન્સીની નિષ્ફળતાઓને ટાંકીને, અમેરિકાએ સત્તાવાર રીતે વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) સાથેનો સંબંધ તોડી નાખ્યો છે. અમેરિકી સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ભવિષ્યમાં નિરીક્ષક તરીકે પણ આ સંગઠન સાથે જોડાવાની કોઈ યોજના ધરાવતું નથી.
WHOમાંથી બહાર, ફંડિંગ પણ બંધ
અમેરિકી સ્વાસ્થ્ય અને માનવ સેવા વિભાગ (HHS) એ જાહેરાત કરી છે કે સરકારે WHOને આપવામાં આવતું તમામ ફંડિંગ તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરી દીધું છે. HHSના પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના અધિકારોનો ઉપયોગ કરીને WHOને ભવિષ્યમાં કોઈપણ અમેરિકી સરકારી સંસાધનોના ટ્રાન્સફર પર રોક લગાવી દીધી છે. અમેરિકાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે આ સંગઠનને કારણે દેશને અબજો ડોલરનું નુકસાન થયું છે.
26 કરોડ ડોલરના બાકી લેણાં પર વિવાદ
આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે WHOનું કહેવું છે કે અમેરિકા પર 26 કરોડ ડોલરના બાકી લેણાં છે. WHOના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાએ વર્ષ 2024 અને 2025 માટે બાકી ફી હજુ સુધી ચૂકવી નથી. જોકે, અમેરિકી વિદેશ વિભાગના એક અધિકારીએ આ દાવાને નકારી કાઢતા કહ્યું કે અમેરિકન જનતા પહેલા જ ઘણું ચૂકવી ચૂકી છે અને સંગઠન છોડવા માટે ચૂકવણી કરવી ફરજિયાત હોવાનો કાયદામાં કોઈ ઉલ્લેખ નથી.
‘કાયદાનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન’, પણ ટ્રમ્પ બચી જશે: નિષ્ણાત
અમેરિકન કાયદા હેઠળ, કોઈપણ સંગઠન છોડવા માટે એક વર્ષ પહેલાં સૂચના આપવી અને તમામ બાકી શુલ્ક ચૂકવવું જરૂરી છે. જ્યોર્જટાઉન યુનિવર્સિટીના નિષ્ણાત લોરેન્સ ગોસ્ટિને આ પગલાને “અમેરિકન કાયદાનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન” ગણાવ્યું છે, પરંતુ સાથે જ કહ્યું કે પૂરી સંભાવના છે કે ટ્રમ્પ આમાંથી બચી જશે.
હવે WHOનું શું થશે?
અમેરિકાના આ નિર્ણય પર પ્રતિક્રિયા આપતા, WHOના પ્રવક્તાએ કહ્યું છે કે ફેબ્રુઆરીમાં યોજાનારી કાર્યકારી બોર્ડની બેઠકમાં સભ્ય દેશો અમેરિકાના બહાર નીકળવા અને તેનાથી સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે તે રોગોની દેખરેખ અને અન્ય જાહેર આરોગ્ય પ્રાથમિકતાઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોને બદલે અન્ય દેશો સાથે સીધો સહયોગ કરશે.