અમેરિકન દિગ્ગજ જનરલ ઇલેક્ટ્રિક (GE) વારંવાર બહાના બતાવીને તેજસ Mk2 માટે F414 એન્જિનની ડિલિવરીમાં વિલંબ કરી રહી છે. જોકે, ભારત હવે ખાલી બેસવાનું નથી. HAL પણ GEના વિલંબથી વાકેફ છે અને આ 4.5-જનરેશનના ફાઇટર એરક્રાફ્ટમાં નવી સ્વદેશી ટેકનોલોજીઓને એકીકૃત કરવા માટે ખંતપૂર્વક કામ કરી રહ્યું છે. અમેરિકન અવરોધોને અવગણીને, ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ તેજસ Mk2 ના નવા પ્રકારને ત્રણ અત્યંત અદ્યતન અને શક્તિશાળી સ્વદેશી ટેકનોલોજીઓથી સજ્જ કર્યો છે. જ્યારે વિદેશી સપ્લાયર્સ સપ્લાય ચેઇન સમસ્યાઓનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા છે, ત્યારે HAL અને DRDO એ ફ્યુઅલ સેન્સિંગથી લઈને અદ્યતન એવિઓનિક્સ સુધીની દરેક વસ્તુ ભારતમાં બનાવીને પ્રોજેક્ટની ગતિ બમણી કરી છે. આ ભારતની આત્મનિર્ભરતા માટે એક શક્તિશાળી ફટકો છે, જે અમેરિકાને સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે કોઈ પણ શક્તિ ભારતને આકાશમાં ઉડતા રોકી શકશે નહીં. હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) અને DRDO ની એરોનોટિકલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (ADA) દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવી રહેલ તેજસ Mk2, ભારતીય વાયુસેનાની ભાવિ કરોડરજ્જુ બનવા માટે તૈયાર છે. આ વિમાનનો પહેલો પ્રોટોટાઇપ 2026 ના અંતથી માર્ચ 2027 ની વચ્ચે શરૂ થવાની ધારણા છે, અને તેની પહેલી ઉડાન માર્ચ અને જુલાઈ 2027 ની વચ્ચે થવાની ધારણા છે.
આ ત્રણ નવી સ્વદેશી તકનીકોનો સમાવેશ તેજસમાં કરવામાં આવશે:
- ઓપ્ટિકલ ફ્યુઅલ-લેવલ સેન્સિંગ સિસ્ટમ
જૂના ફાઇટર એરક્રાફ્ટમાં વપરાતી ફ્યુઅલ સેન્સિંગ સિસ્ટમને તાપમાનમાં વધઘટ, ઉચ્ચ કંપનો અને ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક હસ્તક્ષેપને કારણે ઇંધણના સ્તરને સચોટ રીતે શોધવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી. HAL દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી આ નવી સ્વદેશી સિસ્ટમ પ્રકાશ-આધારિત સેન્સરનો ઉપયોગ કરે છે. આ પાઇલટ્સને સચોટ અને રીઅલ-ટાઇમ ઇંધણ ડેટા પ્રદાન કરે છે, જે લાંબા અંતરના મિશન અને ઝડપી નિર્ણય લેવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. - અદ્યતન RS422 ડેટા એક્વિઝિશન સિસ્ટમ
HAL એ વિમાનના વિદ્યુત ઘટકો અને એકંદર સ્વાસ્થ્યનું નિરીક્ષણ કરવા માટે RS422 સિસ્ટમ વિકસાવી છે. આ સિસ્ટમ સતત વિમાનના ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકોમાંથી ડેટા એકત્રિત કરે છે અને તેને કેન્દ્રીય આરોગ્ય દેખરેખ કેન્દ્રમાં મોકલે છે. તે પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી તરીકે કાર્ય કરે છે, જે ગ્રાઉન્ડ મેન્ટેનન્સ ટીમોને કોઈપણ ખામીને વહેલા શોધી કાઢવાની મંજૂરી આપે છે, જેનાથી હેંગરમાં વિમાનનો સમય ઓછો થાય છે. - ઇન્ટિગ્રેટેડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને નેવિગેશન કંટ્રોલ
HAL એક ઇન્ટિગ્રેટેડ ઇલેક્ટ્રોનિક યુનિટ પણ વિકસાવી રહ્યું છે જે કોકપીટના એર કન્ડીશનીંગ, કેબિન પ્રેશર અને લાઇફ સપોર્ટ સિસ્ટમ્સને નિયંત્રિત કરશે. ઓછી ઊંચાઈ માપવા માટે એક નવું રેડિયો અલ્ટિમીટર અને ખરાબ હવામાનમાં લેન્ડિંગમાં મદદ કરવા માટે નેવિગેશન સિસ્ટમ પણ સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવી રહી છે.
એડવાન્સ્ડ રડાર અને ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેરથી સજ્જ
Tejas Mk2 ભારતના પોતાના સ્વદેશી રીતે વિકસિત AESA રડાર, એક યુનિફાઇડ ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સ્યુટ અને ઇન્ફ્રારેડ સર્ચ એન્ડ ટ્રેક (IRST) સેન્સરથી સજ્જ હશે. આ વિશાળ ડેટાને પ્રોસેસ કરવા માટે, તેમાં ત્રણ-સ્તરીય કમ્પ્યુટિંગ સેટઅપ છે જે કોઈપણ તકનીકી કટોકટીના કિસ્સામાં બેકઅપ સપોર્ટ પૂરો પાડે છે.
શક્તિ અને ક્ષમતા
સુરક્ષા પરની કેબિનેટ સમિતિ (CCS) એ સપ્ટેમ્બર 2022 માં આ પ્રોજેક્ટ માટે ₹10,000 કરોડ મંજૂર કર્યા. 17.5 ટન મહત્તમ ટેક-ઓફ વજન સાથે, જેટ 6,500 કિલો સુધીના શસ્ત્રો વહન કરવામાં સક્ષમ હશે. જ્યારે તે અમેરિકન જનરલ ઇલેક્ટ્રિક F414-INS6 એન્જિન (98 kN થ્રસ્ટ) દ્વારા સંચાલિત હશે, ત્યારે અન્ય તમામ મુખ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને જાળવણી પ્રણાલીઓ સંપૂર્ણપણે ભારતીય હશે. આ ફાઇટર જેટ 2035 અને 2040 ની વચ્ચે વાયુસેનાના જૂના મિરાજ 2000, જગુઆર અને મિગ-29 કાફલાનું સ્થાન લેશે અને ભવિષ્યના 5મી પેઢીના ફાઇટર જેટ, AMCA માટે મજબૂત પાયો નાખશે.