રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના વડા મોહન ભાગવતે, જે અમેરિકાની મુલાકાત બાદ કેનેડાની મુલાકાતે છે, તેમણે ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સંઘની કાર્યપદ્ધતિ વિશે વિસ્તૃત વાત કરી. તેમણે કહ્યું, “ભારતે ક્યારેય કોઈને જરૂરિયાતમંદોને મદદ કરવાનો ઇનકાર કર્યો નથી.”
RSS સરસંઘચાલક મોહન ભાગવત વિદેશ પ્રવાસ પર છે. અમેરિકાની મુલાકાત બાદ કેનેડાના ટોરોન્ટો પહોંચેલા ભાગવતે “હિન્દુ વિશ્વ બંધુ – મિત્રતામાં વિશ્વને સ્વીકારો” કાર્યક્રમને સંબોધિત કર્યો. ભાગવતે કહ્યું કે જ્યારે પણ ભારતને વિશ્વમાં ક્યાંય પણ મદદ માંગવામાં આવી છે, ત્યારે ભારતે ક્યારેય ઇનકાર કર્યો નથી. તેમણે કહ્યું કે જરૂરિયાતના સમયે મદદનો હાથ લંબાવવો એ ભારતની પરંપરા અને તેના DNAનો ભાગ છે. તેમણે કહ્યું કે આ જ કારણ છે કે “જો કોઈ હિન્દુ જાગે છે, તો દુનિયા જાગે છે.”
મોહન ભાગવતના મતે, ભારતીય પરંપરા આપણને જીવંત અને નિર્જીવ બંને વસ્તુઓને પોતાની માનવા શીખવે છે. ભારતમાં, વિવિધતાને એકતા માટે પડકાર માનવામાં આવતો નથી; તેના બદલે, વિવિધતાને જ એકતાનું એક સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. “વસુધૈવ કુટુંબકમ” ની વિભાવનાનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે કહ્યું કે ખુલ્લા મનના અને જ્ઞાની લોકો સમગ્ર પૃથ્વીને એક પરિવાર માને છે. તેમણે કહ્યું કે શરીર, કદ અને દેખાવમાં તફાવત હોવા છતાં, બધા માનવો મૂળભૂત રીતે એક છે. તેથી, અન્યની સેવા કરવી એ આપણી ફરજ છે.
ઝડપથી બદલાતા ભૂ-રાજકીય પરિદૃશ્યનો ઉલ્લેખ કરતા, મોહન ભાગવતે કહ્યું કે ભારતને મહાસત્તા કહી શકાય, પરંતુ ભારત ક્યારેય મહાસત્તા બનવા માટે તૈયાર નથી. તેમણે કહ્યું કે ભારતે વિશ્વની સેવા કરી અને તેના ચારિત્ર્યને કારણે “વિશ્વગુરુ” (વિશ્વ નેતા) બન્યું. પ્રાચીન ભારતીય પ્રવાસીઓનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે કહ્યું કે આપણા પૂર્વજો મેક્સિકોથી સાઇબિરીયા ગયા. તેઓ પગપાળા હિમાલય પાર કરીને નાની હોડીઓમાં દક્ષિણપૂર્વ એશિયા પહોંચ્યા, પરંતુ કોઈ પણ દેશ જીતવા માટે નીકળ્યા નહીં. તેઓ વિશ્વમાં જ્ઞાન, ખગોળશાસ્ત્ર, આયુર્વેદ અને સભ્યતા મૂલ્યો લાવ્યા.
ભાગવતે કહ્યું કે “હિન્દુ” શબ્દ કોઈ એક ભાષા, પૂજા પદ્ધતિ અથવા જીવનશૈલી સુધી મર્યાદિત ન હોઈ શકે. તેમણે કહ્યું કે આ માનવ જીવનની વિવિધતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, અને હિન્દુઓ દરેકનો આદર કરે છે અને સ્વીકારે છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતે દુનિયામાં ગમે ત્યાં અત્યાચારનો સામનો કરી રહેલા લોકોને આશ્રય આપ્યો છે. તેમના મતે, બહારથી ભારત આવેલા ઘણા લોકો હજુ પણ પોતાની પરંપરાઓ અને વિશિષ્ટતા સાથે ભારતમાં રહે છે. આવા ઘણા લોકો ભારતીય નાગરિક છે. તેમણે કહ્યું કે મુસ્લિમ, ખ્રિસ્તી અને યહૂદી સમુદાયો પણ ભારતમાં હાજર છે, અને જરૂર પડ્યે અન્ય દેશોના લોકોએ પણ અહીં આશ્રય લીધો છે.
આ કાર્યક્રમનું આયોજન કેનેડિયન હિન્દુઝ ફોર આઉટરીચ, રિલેશન્સ એન્ડ ડાયલોગ (CHORD) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતીય મૂળના લોકોએ લોકગીતો પણ રજૂ કર્યા હતા. કેનેડિયનના ભૂતપૂર્વ સંરક્ષણ પ્રધાન અને આલ્બર્ટાના ભૂતપૂર્વ પ્રીમિયર, જેસન કેની પણ સ્ટેજ પર હાજર હતા. તેમણે કેનેડા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોમાં નવી ગતિનું સ્વાગત કર્યું. કેનીએ કહ્યું કે આ વર્ષના અંતમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની કેનેડાની બીજી મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં નવી ગતિને પ્રતિબિંબિત કરશે. આ પછી, કાર્યક્રમમાં હાજર લોકોએ “મોદી, મોદી” ના નારા લગાવ્યા.
ભારતીય ડાયસ્પોરાએ શું સંદેશ આપ્યો?
મોહન ભાગવતની કેનેડા મુલાકાત અંગે, રોયલ કેનેડિયન એરફોર્સના ભૂતપૂર્વ અધિકારી કાર્તિક ત્રિવેદીએ કહ્યું કે તેમણે 15 વર્ષ સુધી કેનેડામાં સેવા આપી છે અને હંમેશા તેમની હિન્દુ ઓળખ પર ગર્વ અનુભવ્યો છે. તેમણે ભાગવતના ભાષણ અને તેમને સાંભળવાની તકને એક મહત્વપૂર્ણ તક ગણાવી. કાર્યક્રમમાં હાજર અન્ય ભારતીય મૂળના વ્યક્તિ પથિક શુક્લાએ કહ્યું કે ભાગવતની મુલાકાત વિશ્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધો વચ્ચે સકારાત્મક સંદેશ આપે છે. દરમિયાન, હિન્દુ સભા મંદિરના પૂજારી રાજિન્દર પ્રસાદે ભાગવતની યુએસ, યુકે અને કેનેડાની મુલાકાતને “વસુધૈવ કુટુંબકમ” ની ભાવનાથી પ્રેરિત ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે આ મુલાકાત દ્વારા, ભારતીય મૂલ્યો અને સંસ્કૃતિને વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરવાનો અને શાંતિ અને માનવતાનો સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.