ફેબ્રુઆરી મહિનો બેસે એટલે આખી દુનિયામાં ‘પ્રેમની મોસમ’ ખીલે, પણ અમારા સુરતમાં તો ભાઈ, મોસમ ગમે તે હોય, મિજાજ હંમેશા ‘રંગૂન’ જ હોય! આખી દુનિયા ભલે ૧૪ ફેબ્રુઆરીને ‘વેલેન્ટાઈન ડે’ કહેતી હોય, પણ એક સાચા સુરતી માટે તો એ ‘ખર્ચો ને ચર્ચો’ કરવાનો દિવસ છે. આજે આપણે વાત કરવી છે કે આ વિદેશી વેલેન્ટાઈન જ્યારે સુરતની તાપી નદીના કિનારે આવે ત્યારે એના ‘હાર્ટ’ ના કેવા ‘લોચા’ થઈ જાય છે!
સુરતી વેલેન્ટાઈન એટલે શું?
બીજે બધે છોકરો છોકરીને પૂછે, “વિલ યુ બી માય વેલેન્ટાઈન?” પણ સુરતમાં તો પ્રેમી પંખીડા સીધું જ પૂછે, “ચાલની ડાર્લિંગ, ડુમસ જઈને આઈસ્ક્રીમ ખાવા જેવું ખરું કે?” સુરતીઓ માટે પ્રેમનો રસ્તો દિલથી નહીં, પણ પેટથી નીકળે છે. જે છોકરી સુરતી છોકરા સાથે ગઠિયા-જલેબી કે લોચો ખાવા તૈયાર થઈ જાય, સમજી લેવું કે એના લગ્નનું મુહૂર્ત કઢાવવા જેવું ખરું!
અમારા એક મિત્ર છે, ચંદુ ચકરી. ચંદુડો પોતે પાકો સુરતી. વેલેન્ટાઈન ડેના દિવસે એના મનમાં એવો ઉમળકો જાગ્યો કે પોતાની પત્ની—જેનું નામ ‘પ્રેમા’ છે પણ સ્વભાવ ‘એટમ બોમ્બ’ જેવો છે—એને કંઈક સરપ્રાઈઝ આપવી. ચંદુડો ગયો ફૂલવાળા પાસે.
ચંદુ: “એલા ભાઈ, એક મસ્ત લાલ ગુલાબ આપની, પેલીને વેલેન્ટાઈન આપવું છે.”
ફૂલવાળો: “૫૦ રૂપિયાનું એક.”
ચંદુ: “અરે ગાડા થયા કે શું? ૫૦ રૂપિયામાં તો અડધો કિલો લોચો આવે! ચાલ, ૧૦ રૂપિયામાં આપતો હોય તો આપ, નહીં તો હું ઘરે જઈને ગુલાબજાંબુ ખવડાવી દઈશ!”
આ છે સુરતી ગણિત. અહીં પ્રેમમાં પણ પ્યોર ‘બિઝનેસ’ ચાલે!
ડુમસનો દરિયો અને પ્રેમના પરપોટા
વેલેન્ટાઈન ડેના દિવસે સુરતનો ડુમસનો રોડ એટલે જાણે કીડીયારું ઉભરાયું હોય એમ લાગે. ગાડીઓનો કાફલો અને એમાં પાછા એક્ટિવા પર ત્રણ સવારી! આગળ ટેડી બેર, વચ્ચે છોકરો અને પાછળ છોકરી. આ દ્રશ્ય જોઈને એવું લાગે કે ટેડી બેરને હોસ્પિટલ લઈ જતા હોય!
ડુમસના દરિયે જઈને પાછા બધા ‘રોમેન્ટિક’ થાય. પણ એ રોમાન્સ ક્યાં સુધી? જ્યાં સુધી પેલા ભજિયાવાળાની સુગંધ ના આવે ત્યાં સુધી! જેવી ભજિયાની સુગંધ આવી એટલે ‘આઈ લવ યુ’ સાઈડમાં રહી જાય અને ‘એક પ્લેટ ટામેટા-પુરી લાવજે’ નો નાદ ગુંજી ઉઠે. સુરતી છોકરી પણ કેવી? છોકરો સોનાની વીંટી આપે તો કદાચ ના પાડે, પણ જો ગરમાગરમ ચીઝ ગાર્લિક લોચો ખવડાવે તો એનું દિલ તરત પીગળી જાય!
વેલેન્ટાઈન ડે ના ‘પંચર’
સુરતીઓની ભાષામાં કહીએ તો, વેલેન્ટાઈન ડે એટલે પરણેલા પુરુષો માટે ‘પંચર’ પડવા જેવો દિવસ. આ દિવસે વહુઓ અચાનક ‘બાઘા’ જેવી થઈ જાય. સવારથી જ ટીવી પર આવતા પેલા લવ-ગુરુઓના પ્રોગ્રામ જોઈને એમને પણ એમ થાય કે આપણો ઘરવાળો ‘રોમેન્ટિક’ કેમ નથી?
એક ભાઈ એની વાઈફ માટે મોંઘી હોટલમાં ટેબલ બુક કરાવ્યું. વેઈટર આવ્યો અને પૂછ્યું, “સર, મેન્યુ?”
પત્ની કહે: “મેન્યુ-બેન્યુ રહેવા દે, તું પહેલા એ કહે કે અહીં સુરતી ઊંધિયું મળશે? અને પાછું તેલ ઓછું નાખજો હો!”
પેલા વેઈટર બિચારાના ‘વેલેન્ટાઈન’ ના કૂચા નીકળી ગયા.
સુરતી સ્ટાઈલના લવ લેટર
બીજે બધે લવ લેટરમાં કવિતાઓ લખાય, પણ સુરતી લવ લેટર કંઈક આવા હોય:
“પ્રિયે, તારા વગર મારું જીવન એવું છે જેવું સેવ વગરનું ખમણ! તું આવે તો મારા જીવનમાં ખાંડણી-દસ્તા જેવો તાલ જામે. જો તું મને હા પાડી દે, તો આપણે રોજ રાત્રે ભાગળ પર જઈને આઈસ્ક્રીમ ખાઈશું અને રવિવારે ઉભરાટ ફરવા જઈશું. બોલ, જામશે કે?”
સારાંશ
ખરેખર તો વેલેન્ટાઈન ડે એ હૃદયનો તહેવાર છે, પણ સુરતીઓ એને ‘પેટ’નો અને ‘પેટારો’ (ખિસ્સા) ખાલી કરવાનો તહેવાર બનાવી દે છે. મોજમાં રહેવું અને બીજાને મોજમાં રાખવા એ જ તો સુરતની શાન છે. તો આ વેલેન્ટાઈન ડે પર ભલે ગુલાબ ના આપો, પણ એક પ્લેટ લોચો પ્રેમથી ખવડાવજો, તમારી ‘પ્રેમની ગાડી’ પ્લેટફોર્મ પરથી સીધી દોડવા માંડશે!
હાસ્યના આ હીંડોળામાં એટલું જ યાદ રાખવું કે, પ્રેમમાં ભલે ‘લોચા’ થાય, પણ દિલમાં ‘ખમણ’ જેવી મીઠાશ હોવી જોઈએ!
લેખક અશ્વિન ગોહિલ