અહેવાલ : ( રવિકુમાર કાયસ્થ ) ભારતની ઈનડાયરેક્ટ ટેક્સેશન સિસ્ટમમાં એક મોટો અને ઐતિહાસિક ફેરફાર આવતીકાલે 22 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવવાનો છે. આ ફેરફાર ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) સુધારાના રૂપે લાભ આપશે. GST કાઉન્સિલે (કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં) સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં આ સુધારાને મંજૂરી આપી હતી. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કર માળખાને સરળ બનાવવા, વપરાશને પ્રોત્સાહન આપવા અને દરોને તર્કસંગત બનાવવાનો છે. જેમાં સામાન્ય માણસને નોંધપાત્ર રાહત મળવાની અપેક્ષા છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ…
આ બે મોટા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા
1. જીએસટી સ્લેબમાં ઘટાડોઃ જીએસટીને સરળ બનાવતાં સ્લેબમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. 22 સપ્ટેમ્બરથી હવે મોટાભાગની પ્રોડક્ટ્સ પર 5 ટકા અને 18 ટકા જીએસટી લાગુ થશે. અત્યારસુધી 5 ટકા, 12 ટકા, 18 ટકા અને 28 ટકાના ચાર સ્લેબ લાગુ હતા.
2. સ્પેશિયલ સ્લેબઃ જીએસટી કાઉન્સિલે લકઝરી પ્રોડક્ટ્સ તેમજ હાનિકારક પદાર્થો પર એક વિશેષ જીએસટી લાગુ કર્યો છે. આ સ્પેશિયલ સ્લેબ 40 ટકા જીએસટીનો છે. તમાકુ, આલ્કોહોલ, એરેટેડ ડ્રિંક્સ, લકઝરી પ્રોડક્ટ્સ પર હવેથી 40 ટકા જીએસટી લાગુ થશે.
આ ચીજો થશે સસ્તી
1. રોજિંદા જીવનજરૂરી વસ્તુઓઃ હાલમાં 12% GST હેઠળની ઘરગથ્થુ વસ્તુઓ હવે 5% સ્લેબ હેઠળ આવી શકે છે.
ચોક્કસ કિંમત સુધીના કપડાં અને જૂતા
ટૂથપેસ્ટ, સાબુ અને શેમ્પૂ
બિસ્કિટ, નાસ્તા અને જ્યુસ જેવા પેકેજ્ડ ખોરાક
ઘી અને કન્ડેન્સ્ડ મિલ્ક જેવી ડેરી પ્રોડક્ટ્સ
સાયકલ અને સ્ટેશનરી
2. ઘરગથ્થુ ઉપકરણો અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સઃ હાલમાં 28%ના દરે મળતી વસ્તુઓ પર 18% સુધીનો જીએસટી લાગુ થશે. જેથી કિંમતોમાં લગભગ 7-8% ઘટાડો થઈ શકે છે. આમાં શામેલ છે:
- એર કંડિશનર
- રેફ્રિજરેટર અને ડીશવોશર
- મોટી સ્ક્રીનવાળા ટેલિવિઝન
- સિમેન્ટ (બાંધકામ અને રહેઠાણ માટે મહત્વપૂર્ણ)
3. ઓટોમોબાઇલ્સઃ આ ફેરફારથી ઓટો સેક્ટરને પણ નોંધપાત્ર ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે:
- નાની કાર (1,200cc કરતા ઓછા એન્જિનવાળી) પર GST 28% થી ઘટાડીને 18% થયો છે.
- ટુ-વ્હીલર (ભારતની ગતિશીલતાની કરોડરજ્જુ) પણ નીચા ટેક્સ સ્લેબમાં સામેલ છે.
- મોટી લક્ઝરી કાર અને SUV પર ઊંચો 40 ટકા જીએસટી લાગુ થશે, પણ અન્ય સેસ દૂર થતાં સરવાળે લાભ મળશે.
4. વીમા અને નાણાકીય સેવાઓઃ હાલમાં, વીમા પ્રીમિયમ 18% GST ને આધીન છે, GST ૨.૦ માં આ પ્રીમિયમને નીચા સ્લેબ હેઠળ લાવવામાં આવ્યો છે. તેમજ કેટલાક કિસ્સાઓમાં, સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવી છે. પરિણામે ઈન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ કવરેજ વધશે, જેનાથી નાણાકીય સુરક્ષા અને આરોગ્ય/જીવન સંબંધિત જોખમો ઘટશે.
કાલથી શું વધુ મોંઘું થશે?
જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી પર પણ ઊંચા દરે જીએસટી લાગુ રહેશે.
GST 2.0 પછી પણ બધું સસ્તું નહીં થાય. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમુક વસ્તુઓ પર 40% જીએસટી લાગુ રહેશે.
તમાકુ ઉત્પાદનો, દારૂ અને પાન મસાલા
ઓનલાઈન સટ્ટાબાજી અને ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ
પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો હજુ પણ GST ના દાયરાની બહાર છે, તેથી ઇંધણના ભાવ પર કોઈ રાહત રહેશે નહીં.