ભારતમાં ડિજિટલ ચુકવણીમાં મહિલાઓની ભાગીદારી ઝડપથી વધી રહી છે. હવે, ૩૮% મહિલાઓ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછી એક વાર યુપીઆઈનો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ મુખ્યત્વે કરિયાણા, વીજળી અને પાણીના બિલ, મોબાઇલ રિચાર્જ અને અન્ય રોજિંદા ખર્ચ માટે તેનો ઉપયોગ કરે છે. આ સ્પષ્ટપણે દૈનિક વ્યવહારોમાં ડિજિટલ ચુકવણીના ઝડપી સમાવેશને દર્શાવે છે.
આ માહિતી વુમન ફાયનાન્સીયલ ઈન્ડેક્સ ૨૦૨૬’ રિપોર્ટમાં આપવામાં આવી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી ભારતમાં મહિલાઓ વધુને વધુ નાણાકીય સેવાઓ સાથે જોડાઈ રહી છે અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ વધારી રહી છે.
ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં ડિજિટલ અને નાણાકીય સેવાઓ પૂરી પાડતી ૧૦,૦૦૦ મહિલા એજન્ટો પર હાથ ધરાયેલા એક સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે ૮૫ ટકા મહિલાઓ પોતાને તેમના પરિવારમાં પ્રાથમિક બચતકર્તા માને છે. વધુમાં, ૭૧ ટકા મહિલાઓ હવે પોતાના બેંક ખાતા ચલાવે છે. આ વલણ ખાસ કરીને ૧૮-૩૦ અને ૩૧-૪૦ વર્ષની વયની મહિલાઓમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે. અહેવાલ મુજબ, ૭૮ ટકા મહિલાઓ વ્યવહારો માટે મહિલા એજન્ટોને પસંદ કરે છે. આ કારણોમાં વિશ્વાસ, વાતચીતમાં સરળતા સામેલ છે. આ સહાયિત સેવા મોડેલો મહિલાઓ દ્વારા નાણાકીય સેવાઓ અપનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
તેઓ મહિલાઓને મૂળભૂત બેંકિંગથી લઈને લાંબા ગાળાની બચત અને સુરક્ષા યોજનાઓ સુધીની સેવાઓ સરળતાથી અક્સેસ કરવામાં સક્ષમ બનાવે છે.
સર્વેમાં જાણવા મળ્યું છે કે મહિલાઓ રોકાણ અને સંપત્તિ-સંબંધિત ઉત્પાદનો પ્રત્યે વધુને વધુ જાગૃત થઈ રહી છે. લગભગ ૪૪ ટકા મહિલાઓએ નાના સિપ દ્વારા સોના આધારિત બચત ઉત્પાદનોમાં રોકાણ કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી, ખાસ કરીને જ્યારે સ્થાનિક સેવા પ્રદાતાઓ દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવે છે.
ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અને રિકરિંગ ડિપોઝિટ જેવા લવચીક ડિપોઝિટ ઉત્પાદનો પણ ખૂબ જ લોકપ્રિય છે, જેમાં ૯૮ ટકા મહિલાઓ આમાં બચત કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરે છે. જો કે, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ વિશે જાગૃતિ ઓછી રહે છે, ૧૦ ટકાથી ઓછી મહિલાઓ આ શ્રેણીથી પરિચિત છે.મહિલાઓમાં વીમા અપનાવવાનું પ્રમાણ ૨૬% સુધી પહોંચી ગયું છે.