અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બુધવારે ભારત પર 25 ટકા ટેરિફ અને દંડ તરીકે 25 ટકા ટેરિફ લાગાવવાની જાહેરાત કરી હતી. સામાન્ય ટેરિફ ગઈકાલથી અમલમાં આવી ગયો છે,
જ્યારે 27 ઓગસ્ટથી 25 ટકાનો વધારાનો ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પના આ નિર્ણય પછી, ભારતમાંથી અમેરિકામાં નિકાસ થતી મોટાભાગની પ્રોડક્ટ્સ ત્યાં મોંઘી થવાની ધારણા છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે આ ભારતીય નિકાસકારો માટે પણ ફટકો હોઈ શકે છે, કારણ કે અમેરિકા ભારતીય માલનો મોટો ખરીદદાર છે.
ટેરિફમાં વધારાને કારણે, ઓછા ટેરિફને કારણે અમેરિકન નાગરિકો ભારતીય ઉત્પાદનોને બદલે અન્ય દેશોની વસ્તુઓ પસંદ કરી શકે છે. આ ટેરિફની અસર ભારતના કેટલાક ક્ષેત્રો જેમ કે ઝવેરાત, કાપડ, રત્નો અને કૃષિ પર જોવા મળી શકે છે. આટલા લાંબા સમય સુધી, શું કોઈ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને તેમની ઇચ્છા મુજબ ટેરિફ લગાવવાના અને આવા નિર્ણયો લેતા રોકી શકે નહીં?
કયા નિયમો હેઠળ વિદેશી દેશો સાથે વેપાર કરવામાં આવે છે?
વિશ્વ વેપાર સંગઠન બે દેશો વચ્ચે વેપાર માટે તમામ નિયમો અને નિયમો લાગુ કરે છે. વિશ્વ વેપાર સંગઠનનું કામ સભ્ય દેશો વચ્ચે વેપારને વાજબી બનાવવાનું અને ઉકેલવાનું છે. તે વેપાર નીતિઓનું નિરીક્ષણ કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે. વિશ્વ વેપાર સંગઠન વેપાર વિવાદોને ઉકેલવામાં પણ મદદ કરે છે. ભારત ટ્રમ્પના બેલગામ ટેરિફ અંગે WTOમાં ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. ત્યાં એવા કિસ્સાઓ સાંભળવા મળે છે કે જો કોઈ દેશ વેપાર અંગે મનસ્વી પદ્ધતિઓ લાગુ કરવાનું શરૂ કરે છે, તો ત્યાં આ મામલો ઉઠાવી શકાય છે.
બ્રાઝિલ ટ્રમ્પને WTOમાં ખેંચી ગયું
ટ્રમ્પે ભારત પર 50 ટકા ટેરિફ લગાવ્યો છે, પરંતુ હાલમાં ભારતે તેની સામે ફરિયાદ કરવા માટે વિશ્વ વેપાર સંગઠનનો સંપર્ક કર્યો નથી. બીજી તરફ, બ્રાઝિલે આ મનસ્વીતા સામે અમેરિકાને સીધું WTOમાં ખેંચી લીધું છે. ટ્રમ્પે બ્રાઝિલના બીફ, ખાંડ અને કોફી પર એક જ ઝટકામાં 50 ટકા ટેરિફ લાદી દીધો. પહેલા આ ટેરિફ 10 ટકા હતો, હવે તેને સીધો વધારીને પાંચ ગણો કરી દેવામાં આવ્યો છે. ટ્રમ્પનો દલીલ છે કે આ નિર્ણય જેયર બોલ્સોનારો સામે ચાલી રહેલા વિચ હન્ટ એટલે કે રાજકીય બદલાના જવાબમાં લેવામાં આવ્યો છે.
જો અમેરિકા સહમત ન થાય તો શું?
પરંતુ હવે ટ્રમ્પે WTOમાં જવાબ આપવો પડશે. બ્રાઝિલની લુલા દા સિલ્વા સરકારે ઔપચારિક રીતે વિશ્વ વેપાર સંગઠનમાં યુએસ મિશનને વાટાઘાટોની માગણી કરતી નોટિસ મોકલી છે. વિવાદ ઉકેલવા માટે WTO ની આ પહેલી કાનૂની પ્રક્રિયા છે. પરંતુ જો અમેરિકા હજુ પણ સંમત ન થાય, તો આગળનું પગલું કેસ અને સજા હશે.