મોરબી જિલ્લાનું ઐતિહાસિક અને શૂરવીરોની ભૂમિ ગણાતું હળવદ શહેર તાજેતરમાં એક અનોખી શૈક્ષણિક ચેતનાનું સાક્ષી બન્યું. હળવદ ખાતે આવેલી ખ્યાતનામ સ્વનિર્ભર શાળા મંગલમ વિદ્યાલયમાં એક એવો કાર્યક્રમ યોજાયો જેણે માત્ર વિદ્યાર્થીઓના જ નહીં, પરંતુ વાલીઓ અને નગરજનોના માનસપટલ પર પણ એક અમીટ છાપ છોડી દીધી છે. શિક્ષણની સાથે જીવન ઘડતરના મૂલ્યો પીરસતા આ ‘અભૂતપૂર્વ કાર્યક્રમ’માં જ્ઞાન, વિજ્ઞાન અને સંસ્કારનો અદભૂત સમન્વય જોવા મળ્યો હતો.
મંગલમય શરૂઆત: સંસ્કૃતિના સાનિધ્યમાં
કોઈપણ કાર્યક્રમની સફળતા તેની શરૂઆતમાં છુપાયેલી હોય છે. મંગલમ વિદ્યાલયના આંગણે જ્યારે મહેમાનોનું આગમન થયું, ત્યારે સમગ્ર વાતાવરણ ભક્તિમય અને ઉત્સાહવર્ધક બની ગયું હતું. કાર્યક્રમનો પ્રારંભ પરંપરાગત રીતે દીપ પ્રાગટ્ય દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રજ્વલિત દીપકની જ્યોત જાણે અજ્ઞાનના અંધકારને દૂર કરી જ્ઞાનના પ્રકાશના ફેલાવવાની પ્રતીતિ કરાવી રહી હતી. ત્યારબાદ, શાળાની વિદ્યાર્થિનીઓ દ્વારા સુમધુર સ્વાગત ગીત રજૂ કરવામાં આવ્યું, જેણે ઉપસ્થિત સૌ કોઈના હૃદય જીતી લીધા. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કોઈ પણ શુભ કાર્યની શરૂઆત વિઘ્નહર્તા દેવ ગણેશની આરાધનાથી થાય છે, તે મુજબ વિદ્યાર્થિનીઓએ મનમોહક ગણેશ વંદના રજૂ કરીને સમગ્ર પટાંગણને મંગલમય બનાવી દીધું હતું.
પ્રખર કેળવણીકાર રાહુલ ભારત: સફળતાના પંચામૃત અને મોબાઈલ મુક્તિનો સંદેશ
કાર્યક્રમના મુખ્ય વક્તા અને જાણીતા કેળવણીકાર શ્રી રાહુલ ભારત જ્યારે મંચ પર આવ્યા ત્યારે શ્રોતાઓમાં એક અલગ જ ઊર્જાનો સંચાર થયો. તેમણે આજના આધુનિક યુગમાં વિદ્યાર્થીઓએ સફળતાના શિખરો સર કરવા માટે કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ, તે માટે ‘પાંચ સૂત્રો’ આપ્યા અને તેની ગહન સમજ આપી:
વૈદિક પરંપરા: આપણી પ્રાચીન સંસ્કૃતિ અને મૂલ્યોને ભૂલ્યા વગર આધુનિકતા તરફ ડગ માંડવા.
બડી સોચ (વિશાળ વિચારધારા): સ્વપ્ન હંમેશા ઊંચા જોવા જોઈએ, કારણ કે મોટું વિચારશો તો જ મોટું મેળવી શકશો.
કડી મેહનત (સખત પરિશ્રમ): સફળતાનો કોઈ શોર્ટકટ નથી, માત્ર ને માત્ર મહેનત જ તમને લક્ષ્ય સુધી પહોંચાડે છે.
જીદ: કંઈક કરી છૂટવાની અને વિજેતા બનવાની હકારાત્મક જીદ કેળવવી.
જવાબદારી: પોતાના પ્રત્યે, પરિવાર પ્રત્યે અને સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારીનું વહન કરવું.
આ ઉપરાંત, તેમણે આજના સમયની સૌથી મોટી સમસ્યા ‘મોબાઈલના વ્યસન’ વિશે વાલીઓ સાથે ગંભીર ચર્ચા કરી હતી. તેમણે ખૂબ જ માર્મિક રીતે સમજાવ્યું કે મોબાઈલ એ સુવિધા છે, વ્યસન નહીં. બાળકોને મોબાઈલના માયાજાળમાંથી છોડાવી મેદાનની રમત અને પુસ્તકો તરફ વાળવા તેમણે વાલીઓને નમ્ર અપીલ કરી હતી.
ગણિતના જાદુગર અક્ષય ખત્રી: અંક અને સંસ્કારનો સમન્વય
બીજા વિશેષ મહેમાન તરીકે ઉપસ્થિત શ્રી અક્ષય ખત્રી, જેઓ ગણિતના જાદુગર તરીકે ઓળખાય છે, તેમણે શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધા હતા. તેમણે શિક્ષણની સાથે ગર્ભ સંસ્કારનું મહત્વ સમજાવતા કહ્યું કે, બાળકની બુદ્ધિનો વિકાસ અને સંસ્કારનું સિંચન માતાના ગર્ભમાંથી જ શરૂ થઈ જતું હોય છે.
ગણિત વિષય જે મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ માટે અઘરો હોય છે, તેને અક્ષયભાઈએ અત્યંત સરળ બનાવી દીધો. તેમણે ગોખણપટ્ટી દૂર કરવા પર ભાર મૂક્યો અને તાર્કિક રીતે ગણિતને કેવી રીતે સમજવું તેના જાદુઈ નુસખાઓ બતાવ્યા. વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા પૂછવામાં આવેલા ગણિતના અઘરા કોયડાઓના તેમણે પલકવારમાં જવાબ આપીને સૌને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા હતા.
મહાનુભાવોની ગરિમામય ઉપસ્થિતિ
આ પ્રસંગે અતિથિ વિશેષ તરીકે હળવદ પ્રાથમિક શાળા વિભાગના કેળવણી નિરીક્ષક શ્રી ધનજીભાઈ ચાવડા સાહેબ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તેમણે મંગલમ વિદ્યાલયના શૈક્ષણિક સ્તર અને શિસ્તના મુક્ત કંઠે વખાણ કર્યા હતા.
શાળાના મુખ્ય ટ્રસ્ટીશ્રીઓ ચંદુભાઈ ઝાલા, ગિરીશભાઈ પટેલ, અને ડૉ. મિલન માલમપરા સાહેબના માર્ગદર્શન હેઠળ આ આયોજનને આખરી ઓપ આપવામાં આવ્યો હતો. આ મહાનુભાવોની દીર્ઘદ્રષ્ટિને કારણે જ હળવદમાં આવું ઉચ્ચ કોટિનું શિક્ષણ શક્ય બન્યું છે.
કાર્યક્રમના સફળ સંચાલન પાછળ સંચાલક મંડળના શ્રી અશોકભાઈ હીરાભાઈ પટેલ, અશ્વિનભાઈ એ. વિડ્જા, ડી.એસ. કાલરીયા, રાજેશભાઈ આર. પટેલ અને મહેશભાઈ જી. પટેલનો સિંહફાળો રહ્યો હતો. તેમની મહેનતને કારણે જ આટલી વિશાળ સંખ્યામાં હાજર રહેલા વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને નગરજનો માટે આ કાર્યક્રમ યાદગાર બની રહ્યો.
નિષ્કર્ષ
મંગલમ વિદ્યાલયનો આ કાર્યક્રમ માત્ર એક ઉત્સવ નહોતો, પરંતુ આવતીકાલના ભારતને ઘડવાની એક ગંગોત્રી હતી. જ્યારે શિક્ષણમાં સંસ્કાર અને વિજ્ઞાનમાં વિવેક ભળે છે, ત્યારે જ સાચું રાષ્ટ્ર નિર્માણ થાય છે. હળવદના આંગણે ખરેખર જ્ઞાનનો સૂરજ ઉગ્યો હોય તેવો અહેસાસ દરેક ઉપસ્થિત વ્યક્તિને થયો હતો.
લેખક : અશ્વિન ગોહિલ ની કલમે (લેખક, કવિ, સાહિત્યકાર)