દક્ષિણ ગુજરાતના ઐતિહાસિક શહેર ભરૂચમાં આવેલી પ્રાચીન જામા મસ્જિદ ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. તાજેતરમાં કેટલીક મહિલાઓ દ્વારા મસ્જિદના પરિસરમાં પૂજા કરવામાં આવી હોવાના દાવા સાથેનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતા સ્થાનિક સ્તરે ભારે ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. આ ઘટનાએ ધાર્મિક સંવાદિતા અને સ્થાપત્યના વારસા અંગે નવો વિવાદ છેડ્યો છે.
શું છે સમગ્ર ઘટના?
મળતી વિગતો મુજબ, ભરૂચના જૂના શહેર વિસ્તારમાં આવેલી આ ઐતિહાસિક ઇમારતમાં કેટલીક મહિલાઓએ ધાર્મિક વિધિ કે પૂજા કરી હોવાની વાત સામે આવી છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા દ્રશ્યોમાં મહિલાઓ મસ્જિદના સ્તંભો કે ચોક્કસ ભાગ પાસે પૂજા જેવી પ્રવૃત્તિ કરતી હોવાનું જણાય છે. આ વીડિયો સામે આવ્યા બાદ મુસ્લિમ સમુદાય અને મસ્જિદના ટ્રસ્ટીઓ દ્વારા આશ્ચર્ય અને વિરોધ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે.
‘આસ્થા વિરુદ્ધ પુરાતત્વીય મર્યાદા’
આ વિવાદ માત્ર ધાર્મિક નથી, પરંતુ તે સ્થાપત્યના ઇતિહાસ સાથે પણ જોડાયેલો છે. ભરૂચની આ જામા મસ્જિદ તેના વિશિષ્ટ કોતરણીકામ અને સ્તંભો માટે જાણીતી છે, જેમાં ભારતીય સ્થાપત્ય શૈલીની સ્પષ્ટ છાપ જોવા મળે છે.
હિન્દુ સંગઠનોનો તર્ક: કેટલાક પક્ષોનું માનવું છે કે આ સ્થળના પ્રાચીન મૂળ અને કોતરણી તે હિન્દુ કે જૈન મંદિર હોવાના સંકેત આપે છે, જેના કારણે આસ્થાના નામે ત્યાં પૂજા કરવામાં આવી હોઈ શકે.
મુસ્લિમ પક્ષની રજૂઆત: મસ્જિદ પ્રશાસનનું કહેવું છે કે આ સદીઓ જૂની ઈબાદતગાહ છે અને અહીં અન્ય કોઈ પણ ધાર્મિક પ્રવૃત્તિ કરવી એ ધાર્મિક ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડવા સમાન છે. તેમણે આ ઘટનાને શાંતિ ડહોળવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો છે.
તંત્રની ભૂમિકા અને સુરક્ષા
આ સંવેદનશીલ મુદ્દે ભરૂચ પોલીસ સતર્ક બની છે. કોઈપણ પ્રકારની અપ્રિય ઘટના ન બને તે માટે મસ્જિદની આસપાસ સુરક્ષા વ્યવસ્થા સજ્જ કરવામાં આવી છે. પોલીસ સોશિયલ મીડિયા પર વહેતા થયેલા વીડિયોની સત્યતા તપાસી રહી છે અને લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે. પુરાતત્વ વિભાગ (ASI) આ ઇમારતનું સંરક્ષણ કરે છે, તેથી તેમની ભૂમિકા પણ હવે આ વિવાદમાં મહત્વની બની શકે છે.