આજના સમયમાં હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ એ વાળ ખરવાની સમસ્યાનો અસરકારક ઉપાય બની ગયો છે, પરંતુ માત્ર સર્જરી કરાવવી પૂરતું નથી. હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવ્યા બાદ શ્રેષ્ઠ પરિણામ મેળવવા માટે ઓપરેશન પછીની યોગ્ય સંભાળ લેવી અત્યંત મહત્ત્વની છે. જો આ કાળજીમાં સહેજ પણ ભૂલ થાય તો નવા ઉગનારા વાળ એટલે કે ‘ગ્રાફ્ટ રિ-ગ્રોથ રેટ’ પર તેની નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
વાળ ધોવાની યોગ્ય પદ્ધતિ
સર્જરી બાદ માથું ધોવા માટે ડૉક્ટર દ્વારા આપવામાં આવેલા ખાસ લોશન અને મેડિકલ શેમ્પૂનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આ માટેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
લોશનનો ઉપયોગ: સૌ પ્રથમ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા અને ડોનર એરિયા પર લોશન લગાવી 30 મિનિટ સુધી રહેવા દેવું, જેથી સર્જરીના કારણે જામી ગયેલા પોપડા નરમ પડે.શેમ્પૂ અને વોશ: ત્યારબાદ હળવા હાથે શેમ્પૂ લગાવી નવશેકા પાણીથી માથું ધોઈ લેવું. ખાસ ધ્યાન રાખવું કે પાણીનું પ્રેશર વધુ ન હોય.
સુકવવાની રીત: વાળ સુકવવા માટે તેને ટુવાલથી ઘસવાને બદલે પેપર નેપકિન અથવા પેપર ટૉવેલથી હળવા હાથે ટેપ કરવું જોઈએ.
સામાન્ય રીતે 7થી 10 દિવસમાં પોપડા દૂર થઈ જશે અને 14 દિવસ પછી તમે નિયમિત રીતે માથું ધોઈ શકશો.
રિકવરી અને સામાન્ય ફેરફારો
ઓપરેશન પછી શરૂઆતના થોડા દિવસોમાં સામાન્ય દુખાવો, સોજો અથવા ખંજવાળ આવવી સ્વાભાવિક છે. સોજો ઘટાડવા માટે માથું ઊંચું રાખીને પીઠના સહારે સૂવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. જો ખંજવાળ વધુ જણાય તો ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ એન્ટિહિસ્ટામાઈન લઈ શકાય, પરંતુ કોઈ પણ સંજોગોમાં માથામાં નખ મારવા કે ખંજવાળવું જોઈએ નહીં. રિકવરી પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે ઝડપી હોય છે અને દર્દી 7થી 14 દિવસમાં સામાન્ય દેખાવમાં આવી જાય છે. જો દાઢીના વાળનો ઉપયોગ ડોનર તરીકે થયો હોય, તો એક અઠવાડિયા પછી દાઢી કરી શકાય છે.
પરિણામ ક્યારે જોવા મળશે?
હેર ટ્રાન્સપ્લાન્ટના પરિણામો ધીમે-ધીમે જોવા મળે છે:
શોક લોસ: પ્રથમ 3 અઠવાડિયામાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરેલા વાળ ખરી જાય છે, જેને ‘શોક લોસ’ કહેવાય છે. આ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે, તેથી ગભરાવાની જરૂર નથી.
નવા વાળ: સર્જરીના 3થી 4 મહિના પછી નવા વાળ ઉગવાનું શરૂ થાય છે.
ગ્રોથ રેટ: 6 મહિનામાં લગભગ 60% પરિણામ મળે છે, જ્યારે અંતિમ અને સંપૂર્ણ પરિણામ 10થી 12 મહિના પછી જ જોઈ શકાય છે.
આટલી સાવચેતી રાખવી જરૂરી
બહાર જતી વખતે ધૂળ અને સૂર્યના સીધા તાપથી બચવા માટે ખાસ ટોપી પહેરવી ખૂબ જ મહત્ત્વની છે. શારીરિક પ્રવૃત્તિની વાત કરીએ તો, ઓપરેશનના 10 દિવસ પછી તમે એક્સરસાઇઝ શરૂ કરી શકો છો. જોકે, ઘા જલ્દી રુઝાય અને ગ્રાફ્ટ સુરક્ષિત રહે તે માટે ઓછામાં ઓછા 2 અઠવાડિયા સુધી આલ્કોહોલનું સેવન ટાળવું હિતાવહ છે.