મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં રાજ્યસભાની ખાલી પડનારી એક બેઠકને લઈને મહાવિકાસ આઘાડી(MVA)માં હલચલ તેજ થઈ છે. રાજ્યસભાની ચૂંટણી મામલે કોંગ્રેસ હવે સક્રિય થઈ ચૂકી છે. અનેક સોગઠાંઓ ગોઠવી રહી છે. ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર માટે આ પ્રતિષ્ઠાનો જંગ બની છે.
મહારાષ્ટ્ર રાજ્યસભા ચૂંટણી: કોંગ્રેસ માટે પ્રતિષ્ઠા અને પદ બચાવવાનો જંગ
મહારાષ્ટ્રમાં રાજ્યસભાની એક ખાલી થઈ રહેલી બેઠક પર કોંગ્રેસે પોતાનો દાવો રજૂ કર્યો છે અને ઉદ્ધવ ઠાકરે પાસે સમર્થન માંગ્યું છે. આ માત્ર એક બેઠકની લડાઈ નથી, પરંતુ રાજ્યસભામાં કોંગ્રેસના ‘વિરોધ પક્ષના નેતા’ (LoP)નું પદ બચાવવાની રાજકીય અને ટેકનિકલ મજબૂરી પણ છે.
કોંગ્રેસની ગણતરી અને ‘પાવર ગેમ’રાજ્યસભાના નિયમો મુજબ, વિરોધ પક્ષના નેતાનું પદ જાળવી રાખવા માટે કોઈપણ પક્ષ પાસે ગૃહની કુલ સભ્ય સંખ્યાના ઓછામાં ઓછા 10% એટલે કે 25 સભ્યો હોવા ફરજિયાત છે.
કુલ સભ્ય સંખ્યા: 245
જરૂરી સભ્યો: 25
કોંગ્રેસની વર્તમાન સ્થિતિ: 27 સભ્યો
કોંગ્રેસ માટે ચિંતાજનક બાબત છે કે, આ વર્ષે રાજ્યસભાની 72 બેઠકો પર યોજાનારી ચૂંટણીઓ પછી કોંગ્રેસની સંખ્યા 25થી નીચે જવાનો ભય છે. ખાસ કરીને જૂન મહિનામાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેનો કાર્યકાળ પૂરો થઈ રહ્યો છે. જો કોંગ્રેસ પૂરતી બેઠકો જીતી ન શકે, તો તે ગૃહમાં વિરોધ પક્ષના નેતાનો સત્તાવાર દરજ્જો ગુમાવી શકે છે.
મહારાષ્ટ્રની બેઠક કેમ છે ‘લાઇફલાઇન’?
મહારાષ્ટ્રમાંથી કોંગ્રેસના સાંસદ રજની પાટીલનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. આ ઉપરાંત અભિષેક મનુ સિંઘવી, ફૂલોદેવી નેતામ અને કે. ટી. એસ. તુલસી જેવા દિગ્ગજોનો કાર્યકાળ પણ આ વર્ષે પૂર્ણ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, મહારાષ્ટ્રની આ બેઠક કોંગ્રેસ માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
ઉદ્ધવ ઠાકરેને ‘એક્સચેન્જ ઓફર’
કોંગ્રેસના પ્રભારી રમેશ ચેન્નીથલાએ ઉદ્ધવ ઠાકરે સાથે ફોન પર વાત કરી એક મોટો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે, જો ઉદ્ધવ ઠાકરે આ રાજ્યસભા બેઠક કોંગ્રેસને આપે, તો બદલામાં વિધાન પરિષદ(MLC)ની ખાલી પડનારી બેઠક કોંગ્રેસ તેમને આપવા તૈયાર છે. ચેન્નીથલાનો તર્ક છે કે, આનાથી રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઇન્ડિયા ગઠબંધન મજબૂત થશે અને મલ્લિકાર્જુન ખડગેનું પદ સુરક્ષિત રહેશે.
ચૂંટણીનું કેલેન્ડર અને પડકારો
આ વર્ષે ત્રણ તબક્કામાં ચૂંટણી યોજાવાની છે.
16 માર્ચ: 37 બેઠકો
24 જૂન: 24 બેઠકો (મલ્લિકાર્જુન ખડગેનો કાર્યકાળ પૂર્ણ)
11 નવેમ્બર: 11 બેઠકો
જો કોંગ્રેસ આ તબક્કાઓમાં પોતાની સંખ્યા 25થી ઉપર જાળવી રાખવામાં નિષ્ફળ રહેશે, તો ટેકનિકલ રીતે તેને મોટો ફટકો પડશે. હવે સૌની નજર શરદ પવાર અને ઉદ્ધવ ઠાકરે પર છે કે તેઓ કોંગ્રેસની આ કટોકટીમાં સાથ આપે છે કે પછી ગઠબંધનમાં નવા વિવાદો સર્જાય છે.