અંધારું દૂર થશે, સૂરજ ઉગશે, કમળ ખીલશે…” – 46 વર્ષ પહેલા મુંબઈમાં અરબ સાગરના કિનારે ભારતીય જનતા પાર્ટીના પ્રથમ અધિવેશનમાં પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ કરેલી આ ભવિષ્યવાણી હવે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં અક્ષરશઃ સાચી ઠરતી દેખાઈ રહી છે. મહારાષ્ટ્રની 29 નગર નિગમોની ચૂંટણીમાં ભાજપ ગઠબંધને મેળવેલી ઐતિહાસિક જીતે આ ભવિષ્યવાણીને સાકાર કરી દીધી છે.
મુંબઈથી નાગપુર સુધી ભગવા લહેર
ભાજપ ગઠબંધન રાજ્યની 29 નગર નિગમોમાંથી 25 પર પોતાનો ભગવો લહેરાવતું દેખાઈ રહ્યું છે. આ વિજયમાં સૌથી મોટી અને ઐતિહાસિક જીત દેશની સૌથી ધનિક નગરપાલિકા, બૃહન્મુંબઈ મહાનગરપાલિકા (BMC)માં મળી છે. દાયકાઓ સુધી ઠાકરે પરિવારનો અભેદ્ય કિલ્લો ગણાતી BMCમાં ભાજપ પ્રથમ વખત સૌથી મોટો પક્ષ બનીને ઉભર્યો છે અને હવે મુંબઈમાં ભાજપનો મેયર બનવાનું લગભગ નિશ્ચિત છે. મુંબઈ જ નહીં, નાગપુરથી પુણે અને નાસિકથી સોલાપુર સુધી ભાજપ ગઠબંધને જીતનો ડંકો વગાડ્યો છે. મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આ જીતને “રેકોર્ડ-તોડ જનાદેશ” ગણાવ્યો છે અને તેને પ્રધાનમંત્રી મોદી પર જનતાના અતૂટ વિશ્વાસની જીત ગણાવી છે.
ઠાકરે અને પવાર પરિવારના ગઢ ધરાશાયી
આ ચૂંટણી પરિણામોએ મહારાષ્ટ્રના મોટા રાજકીય પરિવારોને તેમના જ ગઢમાં હરાવી દીધા છે. મરાઠી માણુસ અને હિન્દુ સ્વાભિમાનના મંત્ર પર ચાલતો ઠાકરે પરિવાર, બે દાયકા બાદ ઉદ્ધવ અને રાજ ઠાકરે એક થયા હોવા છતાં, પોતાના ગઢ BMCને બચાવી શક્યો નથી. તેવી જ રીતે, સહકારીથી લઈને સરકારી રાજનીતિના સૂત્ર પર ચાલતો પવાર પરિવાર, શરદ પવાર અને અજિત પવાર એક થઈને પણ પુણે અને પિંપરી-ચિંચવડ જેવા પોતાના કિલ્લાઓને બચાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યો છે.
જોખમ લેવાની રાજનીતિ અને તેનો જવાબ
2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મહારાષ્ટ્રમાં મોટો ઝટકો સહન કર્યા બાદ ભાજપે પોતાની રણનીતિમાં ધરમૂળથી ફેરફાર કર્યો. પ્રધાનમંત્રી મોદી વારંવાર જે “રિસ્ક લેવાની” વાત કરે છે, ભાજપે તેને મહારાષ્ટ્રમાં જમીન પર ઉતાર્યું. પાર્ટીએ હાઈપર-લોકલ મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું અને સફાઈ, સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ, મહિલા સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ સાથે 29-મુદ્દાનો ઘોષણાપત્ર જારી કર્યો. તેની સામે, ઠાકરે પરિવારે મરાઠી અસ્મિતાને મુખ્ય મુદ્દો બનાવ્યો, પરંતુ તેમની આ રણનીતિ આ વખતે કારગર સાબિત થઈ નહીં.
આગામી રાજકારણ પર અસર
મહારાષ્ટ્રની આ ભવ્ય જીતની અસર માત્ર રાજ્ય પૂરતી સીમિત નહીં રહે. આ જીત એ સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે હિન્દુત્વ, વિકાસ અને મજબૂત નેતૃત્વના ત્રિકોણ સાથે ભાજપે મહારાષ્ટ્રના શહેરી રાજકારણમાં એક નવો અધ્યાય લખ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું આ જીતની મનોવૈજ્ઞાનિક અસર પશ્ચિમ બંગાળ અને આસામ જેવા રાજ્યોની આગામી ચૂંટણીઓ પર પણ પડશે કે કેમ.