ગુજરાતના રાજકારણમાં જેમના નામનો સિક્કો પડે છે અને જેમને ભાજપના ‘પાવર હાઉસ’ માનવામાં આવે છે, તેવા સી.આર. પાટીલ (ચંદ્રકાંત રઘુનાથ પાટીલ)ની જીવન સફર કોઈ ફિલ્મી સ્ક્રિપ્ટથી કમ નથી. એક સામાન્ય પોલીસ કોન્સ્ટેબલ તરીકે કરિયરની શરૂઆત કરનાર વ્યક્તિ આજે દેશના જળશક્તિ મંત્રી અને ગુજરાત ભાજપના પૂર્વ પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે કેવી રીતે પ્રસ્થાપિત થયા, તે જાણવું રસપ્રદ છે.
પોલીસ બેડાથી રાજકારણના આંગણા સુધી
મહારાષ્ટ્રના જલગાંવમાં જન્મેલા સી.આર. પાટીલના પિતા પોલીસમાં હતા, જેથી તેઓ પણ વર્ષ 1975માં સુરત પોલીસમાં કોન્સ્ટેબલ તરીકે જોડાયા હતા. જોકે, તેમના નસીબમાં માત્ર લાઠી પકડવાનું જ નહોતું લખ્યું.
- બળવાખોર તેવર: પોલીસમાં રહીને તેમણે પોલીસ યુનિયન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેના કારણે તેઓ વિવાદમાં પણ આવ્યા અને અંતે પોલીસની નોકરી છોડી દીધી.
- નવો વળાંક: નોકરી છોડ્યા બાદ તેમણે જીઆઈડીસી (GIDC) વિસ્તારમાં ટેક્સટાઈલ અને પ્રિન્ટિંગ પ્રેસના વ્યવસાયમાં ઝંપલાવ્યું. અહીંથી જ તેમના ‘કરોડપતિ’ બનવાના અને સફળ ઉદ્યોગપતિ બનવાના મંડાણ થયા હતા.
રાજકારણમાં પ્રવેશ અને મોદી સાથેની મિત્રતા
વર્ષ 1989માં સી.આર. પાટીલ ભાજપમાં જોડાયા. તે સમયે નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાત ભાજપના સંગઠન મહામંત્રી હતા. પાટીલની સંગઠન શક્તિ અને ટેકનોલોજી પ્રત્યેના લગાવને જોઈને મોદીએ તેમને મહત્વની જવાબદારીઓ સોંપી. - ચૂંટણી મેનેજમેન્ટના માસ્ટર: પાટીલે સુરતની નવસારી બેઠક પરથી દેશમાં સૌથી વધુ મતોની સરસાઈથી જીતવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો.
- ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ: દેશમાં સૌપ્રથમવાર ‘પેજ પ્રમુખ’ અને ડિજિટલ ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરીને ચૂંટણી જીતવાની ફોર્મ્યુલા તેમણે જ આપી હતી.
વિવાદો અને સફળતાનો સમાંતર રસ્તો
કોઈપણ મોટી સફળતા વિવાદ વગર નથી હોતી. સી.આર. પાટીલનું નામ પણ અનેકવાર વિવાદોમાં ઉછળ્યું, પછી તે મહારાષ્ટ્રની બેંક સાથેનો વિવાદ હોય કે સુરતના સ્થાનિક રાજકારણની લડાઈ. પરંતુ, તેમની કામ કરવાની પદ્ધતિ અને હાઇકમાન્ડ સાથેના અતૂટ વિશ્વાસે તેમને ક્યારેય પાછા પડવા દીધા નથી.
આજે ક્યાં છે સી.આર. પાટીલ?
આજે સી.આર. પાટીલ માત્ર ગુજરાતના જ નહીં પણ દેશના કદાવર નેતા છે. નરેન્દ્ર મોદીના સૌથી વિશ્વાસુ સાથીદારોમાં તેમની ગણતરી થાય છે. 182માંથી 156 બેઠકો જીતાડીને તેમણે ગુજરાતમાં ભાજપનો જે ઇતિહાસ રચ્યો, તે કદાચ દાયકાઓ સુધી યાદ રખાશે.
પવન માકનનો વ્યૂ: સી.આર. પાટીલની આત્મકથા શીખવે છે કે જો તમારી પાસે વિઝન અને સખત મહેનત કરવાની તૈયારી હોય, તો એક સામાન્ય પોલીસ કોન્સ્ટેબલ પણ દેશનું ભવિષ્ય લખવાની તાકાત ધરાવી શકે છે. તેમનો રસ્તો કાંટાળો હતો, પણ લક્ષ્ય સ્પષ્ટ હતું.
લેખન: પવન માકન (ગ્રુપ એડિટર, પાક્કો ગુજરાત)