અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વેપાર વિવાદ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. અમેરિકા સાથે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે કેનેડાએ આકરું વલણ અપનાવતા 600થી વધુ અમેરિકી સામાન પર 50% સુધીનો જવાબી ટેરિફ લાગુ કરી દીધો છે. વોશિંગ્ટન અને ઓટાવા વચ્ચેની દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો નિષ્ફળ રહ્યા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
નવા નિયમો અને ટેરિફનો વ્યાપ
કેનેડા સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નવા ટેરિફ દર 8 સપ્ટેમ્બરે મધ્યરાત્રિ 12:01 વાગ્યાથી અમલમાં આવી ગયા છે. આ નિર્ણય હેઠળ 629 જેટલી વિવિધ વસ્તુઓ પર 15% થી લઈને 50% સુધીનો ટેરિફ ઝીંકાયો છે. આ આયાતી સામાનનું વાર્ષિક મૂલ્ય આશરે 27.6 અબજ કેનેડિયન ડોલર (લગભગ 20 અબજ અમેરિકા ડોલર) જેટલું થાય છે. તેમાં મુખ્યત્વે સ્ટીલ, ફર્નિચર, કપડાં અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સાધનોનો સમાવેશ થાય છે. શરૂઆતમાં 874 વસ્તુઓનો પ્રસ્તાવ હતો, પરંતુ બાદમાં સુધારો કરીને દરિયાઈ ખાદ્યપદાર્થોની કેટલીક શ્રેણીઓ હટાવી 629 વસ્તુઓ આખરી કરવામાં આવી છે.
અમેરિકા પર નિર્ભરતા ઘટાડવા વડાપ્રધાનની અપીલ
કેનેડાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ/વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ દેશના વેપારીઓ અને નાગરિકોને અમેરિકા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે આહવાન કર્યું છે. તેમણે એક વિડિયો સંદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, દેશ પાસે પોતાની આર્થિક દિશા બદલવાની તમામ ક્ષમતાઓ છે. આ બદલાવ માટે અમુક કિંમત ચૂકવવી પડશે, પરંતુ હાથ પર હાથ ધરીને બેસી રહેવાના પરિણામો વધુ ગંભીર હોઈ શકે છે. કેનેડાના આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ મિશિગન અને ઓહાયો જેવા અમેરિકી રાજ્યોના ઉદ્યોગો પર આર્થિક તથા રાજકીય દબાણ ઊભું કરવાનો છે.
USMCA કરારના ભવિષ્ય સામે આશંકા
ઉલ્લેખનીય છે કે, અમેરિકાએ ગત મહિને કેનેડાના વાઇન, ફર્નિચર, ડેરી ઉત્પાદનો, સિમેન્ટ અને સ્પોર્ટ્સ સામગ્રી જેવા 20 અબજ ડોલરના સામાન પર ટેરિફ લગાવ્યો હતો. જેના જવાબરૂપે કેનેડાએ આ આકરી કાર્યવાહી કરી છે. કેનેડા તેની કુલ નિકાસનો 68% હિસ્સો અમેરિકા મોકલે છે. બીજી તરફ અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ કેનેડિયન બોમ્બાર્ડિયર વિમાનો અને વાહનો પર વધુ ટેરિફ વધારવાની ચેતવણી આપી છે. આ વિવાદના કારણે ઉત્તર અમેરિકાના ત્રણેય દેશો વચ્ચેના USMCA વેપાર કરારના ભવિષ્ય સામે પણ પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે.