ભારત અને ચીન વચ્ચે ૨૦૨૦માં થયેલી ગલવાન ખીણની લોહિયાળ અથડામણ બાદ ચીને અત્યંત ગુપ્ત રીતે પરમાણુ પરીક્ષણ કર્યું હોવાનો ખળભળાટ મચાવતો દાવો અમેરિકાએ કર્યો છે. અમેરિકાના નાયબ વિદેશ સચિવ થોમસ જી. ડીનાનોના જણાવ્યાનુસાર, ચીને વિશ્વની નજરોથી બચવા માટે ખાસ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરીને આ પરીક્ષણ પાર પાડ્યું હતું.
ગલવાન અથડામણ અને ટાઈમિંગ
અમેરિકી અધિકારીએ દાવો કર્યો હતો કે, ’22 જૂન 2020ના રોજ ચીને પરમાણુ વિસ્ફોટક પરીક્ષણ કર્યું હતું. આ એ જ સમય હતો જ્યારે ગલવાનમાં ભારતીય સૈનિકો સાથેની અથડામણને માત્ર એક અઠવાડિયું થયું હતું. 15મી જૂન 2020ના રોજ ગલવાનમાં 20 ભારતીય જવાનો શહીદ થયા હતા, જ્યારે ચીનના પણ અંદાજે 30થી વધુ સૈનિકો માર્યા ગયા હોવાનું મનાય છે. બરાબર 7 દિવસ બાદ ચીને પોતાની પરમાણુ શક્તિનું પરીક્ષણ કરીને દુનિયા સામે ખતરો ઊભો કર્યો હતો.’
વિશ્વથી છુપાવવા માટે ‘ડીકપલિંગ’ પદ્ધતિનો ઉપયોગ
અમેરિકાનો આરોપ છે કે ચીને આ પરીક્ષણ સામાન્ય રીતે કર્યું નહોતું. તેમણે ‘ડીકપલિંગ’ નામની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ ટેકનિક દ્વારા ભૂકંપ દેખરેખ રાખતી સિસ્ટમની અસરકારકતા ઘટાડી દેવામાં આવે છે. જેથી જ્યારે પરમાણુ વિસ્ફોટ થાય, ત્યારે પૃથ્વીના પેટાળમાં થતી ધ્રુજારી અન્ય દેશોના સેન્સર પકડી ન શકે. ચીને સેંકડો ટન ક્ષમતા ધરાવતા વિસ્ફોટકો સાથે આ પ્રક્રિયા હાથ ધરી હતી.
2026 બાદ પરમાણુ શસ્ત્રોની હોડ વધશે?
વ્યૂહાત્મક પરમાણુ શસ્ત્રોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવા માટે રચાયેલ વ્યૂહાત્મક શસ્ત્રો ઘટાડા સંધિનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે કહ્યું, ‘નવી START પર 2010 માં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, અને 2026 માં વોરહેડ્સ અને લોન્ચર્સ પરની તેની મર્યાદાઓ લાગુ રહેશે નહીં. એક પરમાણુ શક્તિ તેના શસ્ત્રો શસ્ત્રાગારને પહેલા કરતા વધુ મોટા પાયે અને ગતિએ વિસ્તૃત કરી રહી છે અને ન્યૂ START ની શરતોથી કોઈપણ અવરોધ વિના મોટા પાયે પરમાણુ પ્રણાલીઓને જાળવવા અને વિકસાવવાનું ચાલુ રાખે છે.’
વૈશ્વિક સુરક્ષા પર ખતરો
અમેરિકી અધિકારીએ ભાર પૂર્વક જણાવ્યું કે વિશ્વએ હવે જૂની સંધિઓના ભરોસે રહેવાને બદલે નવા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવી પડશે. ચીનની આ ગુપ્ત પ્રવૃત્તિઓ દક્ષિણ એશિયા અને સમગ્ર વિશ્વની શાંતિ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.