મધ્ય-પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની હવે વૈશ્વિક રાજનીતિનું કેન્દ્ર બની છે. ઈરાને આ જળમાર્ગથી પસાર થતા જહાજો માટે ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) ની મંજૂરી લેવી ફરજિયાત કરી દીધી છે. આ સાથે જ ઈરાને અમેરિકા સામે શરત મૂકી છે કે જો તેમના ફ્રીઝ કરવામાં આવેલા ફંડને મુક્ત કરવામાં નહીં આવે અને આર્થિક નાકાબંધી નહીં હટે, તો તેઓ આકરું વલણ અપનાવશે.
બ્રિટન અને ફ્રાન્સની આગેવાનીમાં સુરક્ષા મિશન
બ્રિટિશ વડાપ્રધાન કીયર સ્ટાર્મરે જાહેરાત કરી છે કે હોર્મુઝમાં શિપિંગની આઝાદી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે એક ડઝનથી વધુ દેશો સંરક્ષણ મિશનમાં જોડાવા તૈયાર છે. પેરિસમાં યોજાયેલી 49 દેશોની બેઠકમાં બ્રિટન અને ફ્રાન્સે બહુરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મિશનની બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરી છે. આગામી અઠવાડિયે લંડનમાં એક સૈન્ય સંમેલન યોજાશે, જેમાં આ મિશનના માળખાની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવશે.
ઈરાનની શરતો અને સૈન્ય જહાજો પર પ્રતિબંધ
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે આ જળમાર્ગ માત્ર કોમર્શિયલ જહાજો માટે જ ખુલ્લો રહેશે અને તે પણ ઈરાન દ્વારા નિર્ધારિત માર્ગ પરથી જ પસાર થઈ શકશે. IRGC એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ સૈન્ય જહાજને આ જળમાર્ગમાં પ્રવેશવા દેવામાં આવશે નહીં. ઈરાન પોતાને આ વ્યૂહાત્મક માર્ગનો રક્ષક માને છે અને તેણે ચેતવણી આપી છે કે જો તેમના બંદરો પર અમેરિકાની નાકાબંધી ચાલુ રહેશે, તો તે જવાબી કાર્યવાહી કરશે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર ખતરો
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દુનિયાના 20 ટકા કાચા તેલ અને ગેસના પુરવઠા માટેનો મુખ્ય માર્ગ છે. ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલા બાદ આ માર્ગ આંશિક રીતે પ્રભાવિત થયો હતો. હવે જો અહીં ફરીથી અવરોધ ઉભો થશે, તો વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જાના ભાવમાં તોતિંગ વધારો થઈ શકે છે. હાલમાં શિપિંગ એસોસિએશનો પણ દરિયાઈ સુરક્ષાને લઈને ચિંતિત છે અને લંડનની સૈન્ય બેઠક પર સૌની નજર ટકેલી છે.