હવામાન વિભાગે દેશના વિવિધ ભાગોમાં વિવિધ હવામાન પ્રવૃત્તિઓ સક્રિય છે, જેની અસરો પર્વતીય પ્રદેશોથી લઈને મેદાનો અને દક્ષિણ ભારતમાં જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ભારત, પશ્ચિમ હિમાલય પ્રદેશો અને દક્ષિણ રાજ્યોમાં હવામાનમાં ફેરફાર જોવા મળી રહ્યા છે.
પહેલા, ચાલો પશ્ચિમી વિક્ષેપ વિશે વાત કરીએ. હાલમાં, ઉત્તર પાકિસ્તાન અને નજીકના પંજાબ પ્રદેશ પર એક પશ્ચિમી વિક્ષેપ સક્રિય છે. તે ઊંચાઈ પર ચક્રવાતી પરિભ્રમણ તરીકે ચાલુ છે. ઉપલા વાતાવરણમાં એક ખાઈ પણ સક્રિય છે. આ હવામાન પ્રવૃત્તિઓને કારણે, પશ્ચિમી હિમાલય પ્રદેશોમાં હવામાન સતત બદલાઈ રહ્યું છે.
વધુમાં, ઉત્તરપૂર્વીય પંજાબ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં એક ચક્રવાતી પરિભ્રમણ પણ હાજર છે, જે હવામાનમાં પણ ફેરફાર લાવી રહ્યું છે.
ઉપલા વાતાવરણમાં ઉપઉષ્ણકટિબંધીય પશ્ચિમી જેટ પ્રવાહ ખૂબ મજબૂત રહે છે. ઉત્તરપૂર્વીય ભારત ઉપર લગભગ 12.6 કિમીની ઊંચાઈએ તેની ગતિ આશરે 130 નોટ નોંધાઈ છે. આ મજબૂત જેટ પ્રવાહ પશ્ચિમી વિક્ષેપને વધુ સક્રિય બનાવી રહ્યો છે, જેના કારણે પર્વતીય પ્રદેશોમાં વરસાદ અને હિમવર્ષા થઈ રહી છે. પર્વતીય રાજ્યોમાં વરસાદ અને હિમવર્ષાની આગાહી
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમી હિમાલયના પ્રદેશોમાં ફરી એકવાર એક નવો પશ્ચિમી વિક્ષેપ સક્રિય થઈ શકે છે. આ પછી, 8 ફેબ્રુઆરીની રાતથી બીજો એક નવો પશ્ચિમી વિક્ષેપ સક્રિય થવાની ધારણા છે. આ હવામાન પ્રણાલીઓ જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં તૂટક તૂટક વરસાદ અને હિમવર્ષાનું કારણ બની શકે છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન, મુઝફ્ફરાબાદ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડના કેટલાક ભાગોમાં હળવો થી મધ્યમ વરસાદ અને હિમવર્ષા થઈ શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વાવાઝોડા, વીજળી અને 30 થી 40 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે.
તાજેતરમાં, હિમાચલ પ્રદેશના ઘણા વિસ્તારોમાં ભારે હિમવર્ષા નોંધાઈ છે. મનાલી, લાહૌલ-સ્પિતિ અને કિન્નૌરમાં તાજી હિમવર્ષાને કારણે ઘણા રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા છે. રોહતાંગ નજીક અટલ ટનલ વિસ્તારમાં પણ હિમપ્રપાત થયો હતો, જેના કારણે ટ્રાફિક ખોરવાઈ ગયો હતો. દરમિયાન, મેદાની વિસ્તારોમાં ગાઢ ધુમ્મસ છવાયું હતું. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, હિમાચલ પ્રદેશમાં 4, 5 અને 7 હવામાન શુષ્ક રહેવાની ધારણા છે, જ્યારે 6, 8 અને 9 હળવો વરસાદ અને હિમવર્ષા થવાની ધારણા છે, જેના કારણે તાપમાનમાં વધઘટ થશે.
ઉત્તરાખંડમાં આજે હવામાનમાં થોડી રાહત મળી છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓમાં શુષ્ક હવામાનની આગાહી છે. પર્વતીય અને મેદાની બંને વિસ્તારોમાં સૂર્યપ્રકાશની અપેક્ષા છે. જોકે, તાજેતરમાં થયેલી હિમવર્ષા હવામાનને ઠંડુ રાખશે. હરિદ્વાર અને ઉધમ સિંહ નગરમાં સ્વચ્છ હવામાન રહેશે. આ દિવસ પ્રવાસીઓ અને પ્રવાસીઓ માટે અનુકૂળ માનવામાં આવે છે. ખેડૂતોને પણ આનો ફાયદો થશે, પરંતુ સવાર અને સાંજની ઠંડી સામે સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે.
દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ગાઢ ધુમ્મસની અસરો સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. આજે સવારે દૃશ્યતા ખૂબ ઓછી હતી. ભેજનું સ્તર લગભગ 84 ટકા નોંધાયું હતું, જેના કારણે ધુમ્મસ વધુ ગાઢ બન્યું હતું. આજે, દિલ્હીનું લઘુત્તમ તાપમાન નવ ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે, જ્યારે મહત્તમ તાપમાન 21 ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે. તાપમાન સામાન્યની નજીક હોવા છતાં, ૧૦ થી ૧૫ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે ફૂંકાતા ઠંડા પવનો ઠંડીને વધુ તીવ્ર બનાવી રહ્યા છે. આને “વિન્ડ ચિલ ફેક્ટર” કહેવામાં આવે છે, જે લોકોને વાસ્તવિક તાપમાન કરતાં વધુ ઠંડી અનુભવ કરાવે છે.
ગાઢ ધુમ્મસની ચેતવણી
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, બિહાર, હરિયાણા, ચંદીગઢ, હિમાચલ પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, પંજાબ, ઉપ-હિમાલયી પશ્ચિમ બંગાળ અને સિક્કિમ, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડના કેટલાક ભાગોમાં ગાઢ ધુમ્મસ છવાઈ શકે છે. આનાથી રોડ, રેલ અને હવાઈ ટ્રાફિક પર અસર થવાની શક્યતા છે.