ક્રૂડ ઓઇલનું વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થતંત્ર હાલમાં નિર્ણાયક તબક્કે છે. OPEC+ માંથી સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના સત્તાવાર રીતે ખસી ગયા બાદ, સંગઠનના સાત પ્રભાવશાળી સભ્યોની પ્રથમ મહત્વપૂર્ણ બેઠક આજે યોજાવાની છે.
આ બેઠકના પરિણામ પર આખી દુનિયા નજર રાખી રહી છે, કારણ કે તેની સીધી અસર વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને પુરવઠા પર પડશે. નોંધનીય છે કે UAE એ તાજેતરમાં OPEC માંથી બહાર નીકળવાની જાહેરાત કરી છે અને 1 મેથી તે હવે આ જૂથનો સભ્ય રહેશે નહીં.
UAE ના આ અણધાર્યા નિર્ણય અને ઈરાન યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ પુરવઠો કડક બન્યો છે. પુરવઠાની અછત અને રાજદ્વારી અનિશ્ચિતતાને કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ તાજેતરમાં પ્રતિ બેરલ $126 ના ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગયા છે. UAE OPEC+ માં ચોથો સૌથી મોટો તેલ ઉત્પાદક દેશ હતો, પરંતુ તે લાંબા સમયથી ઉત્પાદન ક્વોટાને લઈને સંગઠનથી નાખુશ હતો. UAE એ તેના તેલ માળખામાં ભારે રોકાણ કર્યું છે અને 2027 સુધીમાં ઉત્પાદન વધારીને 5 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જ્યારે તેનો OPEC+ ક્વોટા ફક્ત 3.5 મિલિયન બેરલ સુધી મર્યાદિત હતો.
આજની હાઇ-પ્રોફાઇલ બેઠકમાં અલ્જેરિયા, ઇરાક, કઝાકિસ્તાન, કુવૈત, ઓમાન, રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા ભાગ લઈ રહ્યા છે. નિષ્ણાતો આગાહી કરે છે કે કિંમતોમાં વધારાને નિયંત્રિત કરવા માટે બેઠકમાં દૈનિક ક્રૂડ ઓઇલ ઉત્પાદનમાં 188,000 બેરલનો વધારો કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. હાલમાં, OPEC+ દેશોનું વાસ્તવિક ઉત્પાદન તેમના માસિક ક્વોટાથી ઘણું ઓછું છે. માર્ચના ડેટા અનુસાર, કુલ ઉત્પાદન 36.73 મિલિયન બેરલના લક્ષ્ય ક્વોટાની તુલનામાં ઘટીને 27.68 મિલિયન બેરલ થઈ ગયું છે. આનો અર્થ એ છે કે ક્વોટા અને વાસ્તવિક ઉત્પાદન વચ્ચે આશરે 9 મિલિયન બેરલનું મોટું અંતર છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગમાં વિક્ષેપ, જેમાંથી વિશ્વના લગભગ 20 ટકા ક્રૂડ ઓઇલ પસાર થાય છે, તેની સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક અને કુવૈત જેવા દેશો પર પ્રતિકૂળ અસર પડી છે. આ તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ વચ્ચે, યુએઈનું સંગઠનમાંથી ખસી જવાથી સંગઠનની તાકાત પર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. કઝાકિસ્તાન અને ઈરાન જેવા અન્ય દેશો પણ ક્વોટા પ્રતિબંધોને કારણે છોડવાનું વિચારી શકે છે. રશિયા, સંગઠનનો બીજો સૌથી મોટો ઉત્પાદક દેશ, યુક્રેન યુદ્ધને કારણે પણ તેનો ક્વોટા પૂર્ણ કરવામાં અસમર્થ છે. વિશ્વ હવે એ જોવા માટે ઉત્સુક છે કે શું OPEC+ તેના ક્વોટાને સમાયોજિત કરીને આ બજાર તોફાનને શાંત કરી શકશે કે નહીં.