અજમેર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ચૂંટણીના પરિણામોએ શહેરના રાજકારણમાં મોટો ઉથલપાથલ મચાવી છે. લગભગ 36 વર્ષ પછી, કોંગ્રેસે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં ભાજપને હરાવ્યું છે. 80 વોર્ડના પરિણામોમાં, કોંગ્રેસે 37 વોર્ડ જીત્યા, જ્યારે ભાજપે 32 વોર્ડ જીત્યા. અગિયાર અપક્ષ ઉમેદવારો પણ જીત્યા. આનો અર્થ એ થયો કે કોંગ્રેસ બહુમતીથી માત્ર ચાર બેઠકો દૂર છે, જ્યારે ભાજપ પાંચ બેઠકો પાછળ છે.
અજમેરનું આ પરિણામ એ પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે શહેરમાં ભાજપનું રાજકીય અને સંગઠનાત્મક નેટવર્ક હંમેશા કોંગ્રેસ કરતા મજબૂત માનવામાં આવે છે. વિધાનસભા અધ્યક્ષ વાસુદેવ દેવનાની, કેબિનેટ મંત્રી સુરેશ રાવત, ધારાસભ્યો અનિતા ભદેલ, શંકર સિંહ રાવત, શત્રુઘ્ન ગૌતમ, વીરેન્દ્ર સિંહ અને રામસ્વરૂપ લાંબા જેવા અગ્રણી વ્યક્તિઓ ભાજપ સાથે છે. કેબિનેટ રાજ્યમંત્રી ઓમકાર સિંહ લખાવતના પણ અજમેર સાથે રાજકીય સંબંધો છે.
આ ઉપરાંત, નાયબ મુખ્યમંત્રી દિયા કુમારી અજમેરના પ્રભારી મંત્રી છે, જ્યારે નાયબ મુખ્યમંત્રી પ્રેમચંદ બૈરવા અજમેર લોકસભા મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. સૌથી અગત્યનું, RSSનું ચિત્તોડગઢ પ્રાંત મુખ્યાલય પણ અજમેરમાં આવેલું છે. તેથી, આ ચૂંટણી ભાજપ માટે માત્ર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણી જ નહોતી, પરંતુ તેના સંગઠન અને સ્થાનિક નેતૃત્વની કસોટી પણ હતી.
તો, ભાજપ ક્યાં ઓછું પડ્યું?
ભાજપના મજબૂત રાજકીય નેટવર્ક હોવા છતાં, 37 વોર્ડમાં કોંગ્રેસનો વિજય અનેક પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. ચૂંટણી પરિણામો દર્શાવે છે કે સ્થાનિક સંસ્થાના રાજકારણમાં માત્ર અગ્રણી નેતાઓની હાજરી પૂરતી નથી. વોર્ડ સ્તરે ઉમેદવારનો પ્રભાવ, સ્થાનિક ગતિશીલતા અને સંગઠનાત્મક સક્રિયતાએ આ વખતે મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.
કોંગ્રેસે આ ચૂંટણીમાં સ્થાનિક સ્તરની સ્પર્ધાને અસરકારક રીતે સંભાળવા માટે RTDCના અધ્યક્ષ ધર્મેન્દ્ર રાઠોડને કમાન સોંપી. અજમેરમાં કોંગ્રેસના ચૂંટણી પ્રચાર અને સંગઠનને સક્રિય રાખવામાં રાઠોડે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ રણનીતિ કામ કરતી દેખાઈ રહી હતી, અને ભાજપના મજબૂત નેટવર્ક હોવા છતાં પાર્ટીએ આગેવાની લીધી હતી.
ભાજપને અનિતા ભાડેલના વોર્ડમાં પણ પરાજયનો સામનો કરવો પડ્યો
ભાજપ માટે સૌથી મોટો રાજકીય આંચકો વરિષ્ઠ ધારાસભ્ય અનિતા ભાડેલના વોર્ડમાં પાર્ટીનો પરાજય હતો. આ પરિણામ દર્શાવે છે કે અગ્રણી નેતાઓનો પ્રભાવ પણ દરેક વોર્ડમાં પાર્ટી ઉમેદવારની જીતની ખાતરી આપી શકતો નથી. અજમેરમાં, ઘણા અગ્રણી ભાજપના નેતાઓની રાજકીય પ્રતિષ્ઠા દાવ પર હતી. પરિણામે, કોંગ્રેસની લીડને સ્થાનિક ભાજપ વિરોધી ભાવના સાથે જોડવામાં આવી રહી છે.
શું અપક્ષો બહુમતી માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે?
કોંગ્રેસ 37 બેઠકો સાથે સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવી છે, પરંતુ 80 સભ્યોના કોર્પોરેશનમાં બહુમતી માટે 41 કાઉન્સિલરોની જરૂર છે. પરિણામે, કોંગ્રેસ બહુમતીથી ચાર બેઠકો ઓછી છે. 32 બેઠકો સાથે ભાજપ કોંગ્રેસથી પાંચ બેઠકો પાછળ છે. આ તે સ્થાન છે જ્યાં 11 સ્વતંત્ર કાઉન્સિલરોની ભૂમિકા નિર્ણાયક બની જાય છે. જો કોંગ્રેસ ઓછામાં ઓછા ચાર અપક્ષોનો ટેકો મેળવે છે, તો તે બોર્ડ બનાવવાની સ્થિતિમાં હશે. ભાજપ માટે સત્તા માટેની દોડ પણ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ નથી, પરંતુ કોંગ્રેસની લીડને ઉલટાવી દેવા માટે તેને અપક્ષોનો નોંધપાત્ર ભાગ પોતાની તરફ લાવવાની જરૂર પડશે.