પેટ્રોલ અને ડીઝલના મોંઘા ભાવ, તેલ સંકટ અને આબોહવા પરિવર્તન અંગેની ચિંતાઓ વચ્ચે, વિશ્વભરમાં ઇલેક્ટ્રિક કારની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. IEA ના અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૬ સુધીમાં EV વેચાણ ૨૩ મિલિયનને વટાવી શકે છે. બેટરીના ભાવમાં ઘટાડો અને સરકારી પ્રોત્સાહનો પણ મુખ્ય પરિબળો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આગામી વર્ષોમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો વિશ્વના રસ્તાઓ પર પ્રભુત્વ મેળવી શકે છે. ચાલો વિગતવાર અહેવાલ વાંચીએ…
વિશ્વભરમાં તેલના વધતા ભાવ, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ અને આબોહવા પરિવર્તનના ભયને કારણે હવે લોકો ઝડપથી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અથવા EV તરફ વળ્યા છે. જ્યારે EV ને એક સમયે ભવિષ્યની ટેકનોલોજી માનવામાં આવતી હતી, તે હવે સામાન્ય લોકો માટે જરૂરિયાત બની રહી છે. ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) ના તાજેતરના અહેવાલ, “ગ્લોબલ EV આઉટલુક 2026” અનુસાર, આ વર્ષે વૈશ્વિક ઇલેક્ટ્રિક કારનું વેચાણ 23 મિલિયનને વટાવી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે દર દસમાંથી લગભગ ત્રણ નવી કાર સંપૂર્ણપણે ઇલેક્ટ્રિક હશે. વધતા ઇંધણ ખર્ચ અને પર્યાવરણના રક્ષણ અંગેની ચિંતાઓએ EV બજારને નવી ગતિ આપી છે.
ઇલેક્ટ્રિક કારની માંગ કેમ ઝડપથી વધી રહી છે?
IEA ના અહેવાલ મુજબ, ઇલેક્ટ્રિક કારના વધતા વેચાણ પાછળ ઘણા મુખ્ય કારણો છે. સૌથી મોટું કારણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના સતત વધતા ભાવ છે. લોકો હવે એવા વાહનો શોધી રહ્યા છે જે ઓછા ખર્ચાળ અને લાંબા ગાળે વધુ સસ્તા હોય. વધુમાં, બેટરીના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી EVs પહેલા કરતા વધુ સસ્તું બન્યા છે. ઘણા દેશોની સરકારો EV ખરીદી માટે કરમાં છૂટ અને સબસિડી પણ આપી રહી છે. અહેવાલ મુજબ, 2025નું વર્ષ ઇલેક્ટ્રિક વાહન બજાર માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ વર્ષ સાબિત થશે. પ્રથમ વખત, વિશ્વભરમાં 20 મિલિયનથી વધુ ઇલેક્ટ્રિક કાર વેચાઈ હતી, જે કુલ ઓટો બજારમાં તેમનો હિસ્સો લગભગ 25% પર લાવશે. EV વેચાણે લગભગ 100 દેશોમાં નવા રેકોર્ડ બનાવ્યા.
શું ભવિષ્યમાં રસ્તાઓ પર ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનું પ્રભુત્વ રહેશે?
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે જો વર્તમાન ગતિ ચાલુ રહેશે, તો આગામી વર્ષોમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો વિશ્વના રસ્તાઓ પર પ્રભુત્વ મેળવશે. એવો અંદાજ છે કે 2035 સુધીમાં, વિશ્વભરમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની સંખ્યા 80 મિલિયનથી વધીને 510 મિલિયનથી વધુ થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે EVs પણ આબોહવા પરિવર્તન અને પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો પેટ્રોલ અને ડીઝલ વાહનો કરતાં ઓછું પ્રદૂષણ ઉત્સર્જન કરે છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા દેશો હવે ધીમે ધીમે પેટ્રોલ અને ડીઝલ વાહનોને દૂર કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ઓટો કંપનીઓ ગ્રાહકોને વધુ વિકલ્પો પૂરા પાડવા માટે સતત નવી EVs લોન્ચ કરી રહી છે.
શરૂઆતના ઘટાડા પછી બજારમાં કેવી રીતે સુધારો થયો?
IEA રિપોર્ટ અનુસાર, ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં નીતિગત ફેરફારોને કારણે 2026 ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં વૈશ્વિક EV વેચાણમાં લગભગ 8% નો થોડો ઘટાડો થયો હતો. જો કે, ત્યારબાદ અન્ય દેશોમાં મજબૂત માંગે બજારને પુનર્જીવિત કર્યું. ચીનને બાદ કરતાં એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં EV વેચાણમાં 80% નો વધારો થયો. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો હવે ફક્ત વિકસિત દેશો સુધી મર્યાદિત નથી; તેઓ વિકાસશીલ દેશોમાં પણ ઝડપથી લોકપ્રિયતા મેળવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ચાર્જિંગ નેટવર્કનો વિસ્તાર અને નવી ટેકનોલોજીના આગમનથી ભવિષ્યમાં EV અપનાવવાનું વધુ સરળ બનશે.
દક્ષિણપૂર્વ એશિયા કેમ એક નવું EV હોટસ્પોટ બની રહ્યું છે?
IEA એ દક્ષિણપૂર્વ એશિયાને ઝડપથી ઉભરતા EV બજાર તરીકે ઓળખાવ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, વિયેતનામ અને થાઇલેન્ડ જેવા દેશોમાં ઇલેક્ટ્રિક કારનું વેચાણ ગયા વર્ષે બમણાથી વધુ થયું છે. આ દેશોમાં EV કુલ ઓટો બજારના આશરે 20% સુધી પહોંચી ગયું છે. એવો અંદાજ છે કે 2035 સુધીમાં, આ ક્ષેત્રમાં ઇલેક્ટ્રિક કારનો હિસ્સો 60% સુધી પહોંચી શકે છે. ઓછી કિંમતના EV, સરકારી પહેલ અને વધતી જતી પર્યાવરણીય જાગૃતિ આ પરિવર્તનના મુખ્ય ડ્રાઇવરો માનવામાં આવે છે. વૈશ્વિક ઓટો બજાર ઝડપથી ઇલેક્ટ્રિક યુગ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.