ચીન અમેરિકા પાસેથી 200 બોઇંગ જેટ ખરીદવા માટે સંમત થયું છે. આ દાવો યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, અંદાજ 500 જેટના ઓર્ડર માટે હતો. યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરીએ ટ્રમ્પની બેઇજિંગ મુલાકાત પહેલા કહ્યું હતું કે ચીન મોટા બોઇંગ ઓર્ડરની જાહેરાત કરી શકે છે. નવ વર્ષ પહેલાં, જ્યારે ટ્રમ્પ 2017 માં ચીનની મુલાકાતે આવ્યા હતા, ત્યારે બેઇજિંગ 300 બોઇંગ વિમાન ખરીદવા માટે સંમત થયા હતા. યુએસ-ચીન વેપાર સંબંધોમાં નવા વળાંકના સંકેતો કયા નવા વળાંક છે? આ સમાચારમાં જાણો.
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફોક્સ ન્યૂઝ ચેનલને જણાવ્યું હતું કે ચીન 200 બોઇંગ જેટ ખરીદવા માટે સંમત થયું છે. લગભગ એક દાયકામાં આ પહેલી વાર છે જ્યારે ચીન અમેરિકન બનાવટના વાણિજ્યિક જેટ ખરીદશે. જો કે, અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના આ સોદાની વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી. જોકે, અહેવાલો અનુસાર, આ ખરીદીના સમાચાર પછી બોઇંગના શેરમાં લગભગ 4% ઘટાડો થયો છે.
ટ્રમ્પના નિવેદન છતાં, તે સ્પષ્ટ નથી કે તેઓ કયા મોડેલના વિમાનનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા હતા: સિંગલ-આઈસલ 737 MAX કે મોટા અને વધુ મોંઘા ટ્વીન-આઈસલ 777X અથવા 787 જેટ. નોંધનીય છે કે, બોઇંગના સીઈઓ કેલી ઓર્ટબર્ગ અને GE એરોસ્પેસના સીઈઓ લેરી કલ્પ ટ્રમ્પ સાથે ચીન ગયેલા અમેરિકી અધિકારીઓના જૂથમાં સામેલ હતા.
એ નોંધવું જોઈએ કે નવેમ્બર 2017 માં ટ્રમ્પની મુલાકાત દરમિયાન, બેઇજિંગ 300 બોઇંગ વિમાન ખરીદવા માટે સંમત થયું હતું. લગભગ નવ વર્ષ પછી ચીનની મુલાકાત લેનારા શી જિનપિંગ સાથે ટ્રમ્પની દ્વિપક્ષીય મુલાકાત પહેલાં, યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે કહ્યું હતું કે ટ્રમ્પની બેઇજિંગ મુલાકાત દરમિયાન બોઇંગના મોટા ઓર્ડરની જાહેરાત થવાની અપેક્ષા છે. જોકે, 200 ની સંખ્યા યુએસ અપેક્ષાઓ કરતા ઓછી છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ઉદ્યોગ સૂત્રોએ ચર્ચા દરમિયાન ઓછામાં ઓછા 500 જેટના સોદાની અપેક્ષા રાખી હતી. તેથી, 200 બોઇંગ વિમાનોની ખરીદી પરનો કરાર સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ ઘણો ઓછો છે.
અહેવાલો અનુસાર, ચીનમાં હવાઈ મુસાફરી કરતા લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે. એરલાઇન્સ વિમાનોની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે. પરિણામે, 200 બોઇંગ જેટ માટેનો સોદો નવા વિમાનોની જરૂરી સંખ્યા કરતાં ઘણો ઓછો છે.
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના વેપાર વિવાદોએ બોઇંગને વિશ્વના બીજા સૌથી મોટા ઉડ્ડયન બજારમાંથી બહાર ધકેલી દીધું છે. બેઇજિંગ અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેના તણાવ તેમજ બે ક્રેશથી ઉદ્ભવેલી ચિંતાઓનો બોઇંગ પર પ્રભાવ પડ્યો છે. બોઇંગ ઉત્પાદન સમસ્યાઓ અને 737 મેક્સ મોડેલ સંબંધિત કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ નકારાત્મકતા વચ્ચે, હરીફ એરબસે ચીની બજારમાં પોતાનો પગ મજબૂત કર્યો છે. યુરોપિયન વિમાન ઉત્પાદક એરબસે 2008 માં તિયાનજિનમાં A320 એસેમ્બલી લાઇન ખોલી, જેનાથી ચીની એરલાઇન્સને આકર્ષવામાં મદદ મળી.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ચીનનું ઉડ્ડયન બજાર એટલું મોટું છે કે તે ફક્ત એરબસ જેવા એક જ વિમાન ઉત્પાદક પર આધાર રાખી શકતું નથી. બોઇંગ અને એરબસ બંનેના બજાર અંદાજો અનુસાર, ચીનને 2045 સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 9,000 નવા જેટલાઈનરની જરૂર પડશે.
ટ્રમ્પે યુએસ વેપાર વાટાઘાટો દરમિયાન બોઇંગ વિમાનોની ખરીદી વધારવા માટે ઘણા દેશો પર આક્રમક દબાણ કર્યું હોવાના અહેવાલ છે. ઉદ્યોગના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બોઇંગ સોદા પર અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ઘણા મહિનાઓથી વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી. જોકે, ભૂ-રાજકીય તણાવ અને વેપાર વિવાદે આ પ્રયાસોને અવરોધ્યા. બોઇંગના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર ઓર્ટબર્ગે ગયા મહિને રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે કંપનીને વિશ્વાસ છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના સમર્થનને કારણે બોઇંગ ચીન સાથે એક મોટા સોદાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં સફળ થશે.