ઈરાન-ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. તેની અસર ભારત પર પણ જોવા મળી રહી છે. દેશમાં આ દિવસોમાં LPG ગેસ માટે લોકોને લાંબી-લાંબી લાઈનો લગાવવી પડી રહી છે. તેનાથી લોકોને ઘણી અસુવિધા થઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં હવે ઇન્ડક્શનનો ઉપયોગ વધી ગયો છે. લોકો ઝડપથી ઇન્ડક્શન કુકટોપ ખરીદી રહ્યા છે. આ વીજળીથી ચાલતું એક સુવિધાજનક કુકિંગ એપ્લાયન્સ છે. પરંતુ તેના ઉપયોગ દરમિયાન થોડી બેદરકારીથી ઓવરહિટિંગ, ઇલેક્ટ્રિકલ શોક અને બેઝ ડેમેજનો જોખમ રહે છે.
જોકે, યોગ્ય કુકવેરની પસંદગી અને સમયસર સફાઈ જેવા નાના પગલાં આ જોખમોથી બચાવી શકે છે. તેથી આજે વાત ઇન્ડક્શનના ઉપયોગની બેઝિક સેફ્ટી ટિપ્સની. સાથે જ જાણીશું અને તેના સવાલોના જવાબ સાથે કે- ઇન્ડક્શન કુકટોપ શું છે અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે? જવાબ- ઇન્ડક્શન એક રસોઈ ઉપકરણ છે, જે વીજળીથી ચાલે છે. તેમાં ગેસ કે ડાયરેક્ટ હીટને બદલે મેગ્નેટિક ફિલ્ડનો ઉપયોગ થાય છે. ઇન્ડક્શન પર વાસણ મૂકતા જ ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક ઊર્જા ઉત્પન્ન થાય છે. આ ઊર્જા સપાટીને ગરમ કરવાને બદલે સીધા વાસણના તળિયાને ગરમ કરે છે. આનાથી ઊર્જાની બચત થાય છે. વાસણ હટાવતા જ હીટિંગ તરત બંધ થઈ જાય છે, જેનાથી તે પૂરતું સુરક્ષિત પણ માનવામાં આવે છે. તેને ‘ઇન્ડક્શન કુકટોપ’ પણ કહે છે. પ્રશ્ન- શું ગેસ, હીટર, સ્ટોવમાં ઉપયોગમાં લેવાતા સામાન્ય વાસણો ઇન્ડક્શનમાં પણ ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે? જવાબ- હા, આજકાલ બજારમાં મળતા ઇન્ડક્શન પર લગભગ બધા વાસણો કામ કરે છે. જોકે, મેગ્નેટિક કુકવેર જેવા કે કાસ્ટ આયર્ન અને સ્ટેનલેસ સ્ટીલ તેના માટે વધુ સારા હોય છે. તમે મેગ્નેટની મદદથી તેને ચેક કરી શકો છો. જો મેગ્નેટ વાસણના તળિયે ચોંટી જાય, તો તે ઇન્ડક્શન માટે યોગ્ય છે. એલ્યુમિનિયમ, તાંબુ, કાચ કે માટીના વાસણો તેના પર કામ કરતા નથી. પ્રશ્ન- ઇન્ડક્શન પર રસોઈ બનાવવાની રીત શું છે? સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ આખી પ્રક્રિયા જવાબ- ઇન્ડક્શન પર રસોઈ બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે. યોગ્ય વાસણ, યોગ્ય સેટિંગ અને થોડી સાવચેતીથી સુરક્ષિત રીતે ઇન્ડક્શન પર રસોઈ કરી શકાય છે. –
પ્રશ્ન- ઇન્ડક્શનનો સુરક્ષિત ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો જોઈએ? જવાબ- ઇન્ડક્શનનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે સુરક્ષિત હોય છે. પરંતુ કેટલીક ભૂલો ઓવરહિટિંગ, ઇલેક્ટ્રિક શોક અથવા નુકસાનનું કારણ બની શકે છે. તેથી, તેનો ઉપયોગ કરતી વખતે કેટલીક બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો. તેને નીચે આપેલા ગ્રાફિકથી સમજો- પ્રશ્ન- ઇન્ડક્શન પર રસોઈ બનાવતી વખતે કઈ ભૂલો ન કરવી જોઈએ? જવાબ- ઇન્ડક્શન પર રસોઈ કરવી સરળ છે, પરંતુ કેટલીક સામાન્ય ભૂલો નુકસાન અથવા જોખમનું કારણ બની શકે છે. તેથી તેમને ટાળવું જરૂરી છે- પ્રશ્ન- ઇન્ડક્શનની સફાઈ કરવાની સાચી રીત કઈ છે? જવાબ- રોજિંદા ધોરણે ઇન્ડક્શનની યોગ્ય રીતે સફાઈ કરવી જરૂરી છે, જેથી તેની કાર્યક્ષમતા અને આયુષ્ય જળવાઈ રહે. નીચે આપેલા ગ્રાફિક્સમાંથી તેની સાચી રીત સમજો- પ્રશ્ન- કઈ ભૂલો-બેદરકારીને કારણે ઇન્ડક્શન જલ્દી ખરાબ થાય છે? તેને લાંબા સમય સુધી ચાલે તે માટે કેવી રીતે મેન્ટેન કરવું? જવાબ- ઇન્ડક્શનનું આયુષ્ય ઉપયોગ અને નિયમિત જાળવણી પર આધાર રાખે છે. નાની-નાની ભૂલો તેને જલ્દી ખરાબ કરી શકે છે, જ્યારે યોગ્ય કાળજીથી તે લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત અને વધુ સારી રીતે ચાલે છે. જેમ કે- ઇન્ડક્શન સંબંધિત કેટલાક સામાન્ય પ્રશ્નો અને જવાબો પ્રશ્ન- શું ઇન્ડક્શન ગેસના ચૂલા કરતાં વધુ સુરક્ષિત છે? જો હા, તો કેવી રીતે? જવાબ- હા, ઇન્ડક્શન ચૂલો ગેસના ચૂલાની સરખામણીમાં વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. તેમાં ખુલ્લી આગ હોતી નથી, તેથી આગ લાગવાનો ભય ઓછો રહે છે. તે ફક્ત વાસણના સંપર્કમાં આવવાથી જ ગરમ થાય છે, જેનાથી દાઝી જવાનું જોખમ ઓછું થાય છે. પ્રશ્ન- શું ઇન્ડક્શન ગેસના ચૂલા કરતાં સસ્તો પડે છે? જવાબ- હા, ઇન્ડક્શન ચૂલો ઘણા કિસ્સાઓમાં ગેસ કરતાં સસ્તો પડી શકે છે. તે વીજળી પર ચાલે છે અને ઊર્જાનો ઉપયોગ ઝડપથી કરે છે, જેનાથી ગરમીનો વ્યય ઓછો થાય છે. જોકે, કુલ ખર્ચ તમારા વીજળીના દર અને LPG કિંમત પર આધાર રાખે છે, તેથી દરેક ઘરમાં ફરક હોઈ શકે છે. પ્રશ્ન- શું ઇન્ડક્શનને લાંબા સમય સુધી ચલાવવું સુરક્ષિત છે? જવાબ- હા, ઓવરહીટ થવાથી ઇન્ડક્શન ઓટો કટ થઈ જાય છે. તેનો સાવચેતીપૂર્વક લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરી શકાય છે. પ્રશ્ન- શું ઇન્ડક્શન પર રસોઈ બનાવતી વખતે વેન્ટિલેશન જરૂરી છે? જવાબ- હા, ઇન્ડક્શન પર રસોઈ બનાવતી વખતે પણ વેન્ટિલેશન જરૂરી હોય છે. જોકે તેમાં ધુમાડો કે ગેસ બનતો નથી, પરંતુ રસોઈ બનાવતી વખતે વરાળ, ગંધ અને તેલના ધુમાડા નીકળે છે, જેને બહાર કાઢવા માટે પૂરતા વેન્ટિલેશનની વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ.