૧૯ સપ્ટેમ્બરના રોજ મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોરમાં આયોજિત “શાળાઓના પડઘા” કાર્યક્રમમાં કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરી. તેમણે સરકાર અને સિસ્ટમ પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે સિસ્ટમ વિદ્યાર્થીઓને નહીં, પણ આંધળા અનુયાયીઓને ઇચ્છે છે. તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ સ્વાભાવિક રીતે જ જિજ્ઞાસુ હોય છે અને પ્રશ્નો પૂછે છે, જેના કારણે સિસ્ટમ તેમનાથી ખતરો અનુભવે છે. તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ પૂછે છે કે બે લોકો આખી સિસ્ટમ પર કેવી રીતે કબજો કરી શક્યા.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે એક આંધળો અનુયાયી નફરતથી બોલે છે અને નફરત ફેલાવે છે, જ્યારે એક વિદ્યાર્થી પ્રામાણિક હોય છે. તેમણે કહ્યું, “એક આંધળો અનુયાયી જૂઠો હોય છે.” રાહુલે એમ પણ કહ્યું કે સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે જે લોકો બીજા લોકોના બાળકોને આંધળા અનુયાયી બનાવવા માંગે છે તેઓ પોતાના બાળકોને પણ આંધળા અનુયાયી નથી બનાવતા. તેમના બાળકો અંગ્રેજી શાળાઓમાં અભ્યાસ કરે છે.
એક વિદ્યાર્થી દરેક વસ્તુ પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે તેનું કારણ જાણવા માંગે છે.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે એક વિદ્યાર્થી ફક્ત એટલા માટે કોઈ વાત પર વિશ્વાસ કરતો નથી કારણ કે તેને કહેવામાં આવે છે. તેઓ તેની પાછળનું કારણ જાણવા માંગે છે. તેમના મતે, સિસ્ટમ એવા લોકોને પ્રોત્સાહિત કરે છે જે જવાબો શોધવાને બદલે બધું સ્વીકારે છે. તેમણે કહ્યું કે આજના વિદ્યાર્થીઓ પ્રશ્નો પૂછે છે કે, “શાળાઓ અને કોલેજોની આવી હાલત કેમ છે? પેપર્સ કેમ લીક થઈ રહ્યા છે? યુવાનોને નોકરીઓ કેમ નથી મળી રહી?” આ પ્રશ્નો સાંભળવા જ જોઈએ. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ ભારતનું ભવિષ્ય છે, અને તેમના વિના કોઈ પણ દેશ મજબૂત બની શકતો નથી.
“વિદ્યાર્થી ધમકી આપતો નથી, ડરાવતો નથી”
વિદ્યાર્થીઓના લક્ષણોનો ઉલ્લેખ કરતા, રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓમાં વિવિધ ગુણો હોય છે. તેઓ સ્વાભાવિક રીતે પ્રશ્ન પૂછતા અને જિજ્ઞાસુ હોય છે. તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ લડતા નથી, ધમકી આપતા નથી કે ડરાવતા નથી. રાહુલે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓનો બીજો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ગુણ એ છે કે તેઓ પ્રામાણિક હોય છે અને પ્રામાણિકપણે કામ કરે છે. આ સંદર્ભમાં, તેમણે વિદ્યાર્થી અને અંધ અનુયાયી વચ્ચેનો તફાવત સમજાવીને પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા.
વિદ્યાર્થીએ નિમણૂકો અંગે પોતાની સમસ્યાઓ વ્યક્ત કરી
કાર્યક્રમ દરમિયાન, એક વિદ્યાર્થીએ રાહુલ ગાંધીને કહ્યું કે મધ્યપ્રદેશમાં સરકારી પરીક્ષાઓ પાસ કરવા છતાં, તેના જેવા ઘણા ઉમેદવારો મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. વિદ્યાર્થીના મતે, કાનૂની વિવાદોને કારણે 13 ટકા નિમણૂકો અટકી ગઈ છે. દરમિયાન, મધ્યપ્રદેશના દેવાસની એક વિદ્યાર્થીએ રાહુલ ગાંધી સાથે પોતાની ચિંતાઓ શેર કરી. તેમણે સમજાવ્યું કે મધ્યપ્રદેશ પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (MPPSC) માં ગેરરીતિઓનો પર્દાફાશ કર્યા પછી, તેમની સામે FIR દાખલ કરવામાં આવી હતી અને તેમને જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા.
ઇન્દોરમાં ‘છત્રોં કી ગૂંજ’ ની પાંચમી આવૃત્તિ
ઇન્દોરમાં આયોજિત ‘છત્રોં કી ગૂંજ’ કાર્યક્રમ આ અભિયાનની પાંચમી આવૃત્તિ છે. રાહુલ ગાંધીએ રાજસ્થાનના કોટામાં તેની શરૂઆત કરી હતી. ત્યારથી તેઓ દેહરાદૂન, દિલ્હી, પ્રયાગરાજ અને પુણેમાં ‘છત્રોં કી ગૂંજ’ કાર્યક્રમો યોજી રહ્યા છે. આ કાર્યક્રમો દરમિયાન, રાહુલ ગાંધીએ વિદ્યાર્થીઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી હતી અને તેમની સમસ્યાઓ અને પ્રશ્નો સાંભળ્યા હતા.