બંધારણની ૧૦મી અનુસૂચિના અર્થઘટનને પડકારતી વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલની અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ ફટકારી છે. આ અર્થઘટન હેઠળ, ધારાસભ્યો રાજકીય પક્ષ સાથે ભળીને પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ ગેરલાયક ઠરાવવાથી બચી શકે છે. કપિલ સિબ્બલે પોતે એક પક્ષ તરીકે આ અરજી દાખલ કરી હતી.
સુનાવણીની શરૂઆતમાં, ન્યાયાધીશ નરસિંહાએ પૂછ્યું કે બંધારણની કલમ ૩૨ હેઠળ અરજી કેમ દાખલ કરવામાં આવી. સિબ્બલે કહ્યું કે વિલીનીકરણ રાષ્ટ્રીય રાજકારણ પર મોટી અસર કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રક્રિયા ચૂંટણી બહુમતીને લઘુમતીમાં ફેરવી શકે છે.
તેમણે ગોવા કેસનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જે હાલમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. સિબ્બલે કહ્યું કે આ પ્રક્રિયા ચૂંટણીના પરિણામને બદલી શકે છે. બહુમતી લઘુમતી બની શકે છે, અને લઘુમતી બહુમતી બની શકે છે.
ન્યાયાધીશે શું કહ્યું?
નોટિસ જારી કરવા છતાં, ન્યાયાધીશ નરસિંહાએ આ મામલાથી થોડું અંતર રાખ્યું. તેમણે કહ્યું કે આવા મુદ્દાઓ સામાન્ય રીતે ધારાસભ્યો દ્વારા નક્કી કરવા જોઈએ.
તેમણે ઉમેર્યું કે આ એવા મુદ્દાઓ છે જે સામાન્ય રીતે ગૃહમાં ઉઠાવવા જોઈએ. જો નહીં, તો ઓછામાં ઓછું રાજકીય પક્ષો સમક્ષ ઉઠાવવા જોઈએ.
કપિલ સિબ્બલે શું પડકાર્યું છે?
સિબ્બલે પોતાની અરજીમાં 10મી અનુસૂચિમાં રાજકીય પક્ષોના વિલીનીકરણ સંબંધિત જોગવાઈઓના બંધારણીય અર્થઘટન પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે વર્તમાન અર્થઘટન નાના જૂથોને અન્ય રાજકીય પક્ષો સાથે વિલીનીકરણ કરીને પક્ષપલટા વિરોધી કાયદાના કડક નિયમોથી બચવાની મંજૂરી આપે છે.
સિબ્બલે જણાવ્યું કે આવા ઘણા કેસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે. તેમણે નોંધ્યું કે શિવસેના (ઉદ્ધવ બાળાસાહેબ ઠાકરે) દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પણ જસ્ટિસ નરસિંહની બેન્ચ સમક્ષ પેન્ડિંગ છે. આ અરજી લોકસભા સ્પીકરના શિવસેનાના શિંદે જૂથ સાથે શિવસેનાના કેટલાક સાંસદોના વિલીનીકરણને મંજૂરી આપવાના નિર્ણયને પડકારે છે.
વિવિધ પક્ષોના નેતાઓના વિલીનીકરણનો મુદ્દો
તાજેતરના સમયમાં, આમ આદમી પાર્ટી, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને શિવસેના (UBT) સાથે સંકળાયેલા ઘણા ધારાસભ્યો ભાજપ અને અન્ય પક્ષોમાં જોડાયા છે. દરમિયાન, કોંગ્રેસ તરફથી એક અરજી પણ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે.
આ અરજી બોમ્બે હાઈકોર્ટની ગોવા બેન્ચના નિર્ણયને પડકારે છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે રાજકીય પક્ષનો ધારાસભ્ય પક્ષ પક્ષની મંજૂરી વિના બીજા પક્ષમાં ભળી શકે છે.