કતારના ભૂતપૂર્વ અમીર શેખ હમાદ બિન ખલીફાનું ૭૪ વર્ષની વયે અવસાન થયું. તેમના અવસાન બાદ, ભારતે ૧૩ જુલાઈએ રાષ્ટ્રીય શોક દિવસ જાહેર કર્યો છે. ચાલો જાણીએ કે અમીર શેખ હમાદ બિન ખલીફાના અવસાન પર શોક શા માટે મનાવવામાં આવે છે.
શેખ હમાદના નેતૃત્વ હેઠળ, કતારે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર મજબૂત હાજરી સ્થાપિત કરી. વૈશ્વિક મીડિયા નેટવર્ક અલ જઝીરાને માન્યતા મળી, અને કતારે રમતગમત, રાજદ્વારી અને રોકાણમાં પણ પોતાની છાપ છોડી. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન જ કતારને ફિફા વર્લ્ડ કપ ૨૦૨૨નું આયોજન કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો, જેનાથી દેશની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠામાં વધુ વધારો થયો. કતારના ભૂતપૂર્વ શાસક શેખ હમાદ બિન ખલીફા અલ થાનીએ શિક્ષણથી લઈને ક્રૂડ ઓઇલ શોધ સુધીના ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું. તેમના અવસાન બાદ, ભારત સરકારે ૧૩ જુલાઈએ રાષ્ટ્રીય શોક દિવસ જાહેર કર્યો છે.
આ નિર્ણય બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત સંબંધો અને શેખ હમાદના યોગદાનને માન આપવા માટે લેવામાં આવ્યો હતો. શેખ હમાદ કોણ હતા, અને તેમણે એવું શું કર્યું કે ભારત પણ તેમના માનમાં રાષ્ટ્રીય શોક મનાવી રહ્યું છે?
શેખ હમાદ બિન ખલીફા અલ થાની કતારના ભૂતપૂર્વ શાસક હતા. તેમણે 1995 માં સત્તા સંભાળી અને લગભગ 18 વર્ષ સુધી કતારનું નેતૃત્વ કર્યું. તેમના શાસનકાળ દરમિયાન, કતારે વિકાસની એટલી ઝડપી ગતિ પ્રાપ્ત કરી કે તે વિશ્વના સૌથી સમૃદ્ધ દેશોમાંનો એક બની ગયો. 2013 માં, તેમણે સ્વેચ્છાએ તેમના પુત્ર, શેખ તમિમ બિન હમાદ અલ થાનીને સત્તા સોંપી, જે હાલમાં કતારના અમીર છે.
એક નાના દેશને વૈશ્વિક શક્તિમાં ફેરવ્યો
જ્યારે શેખ હમાદે સત્તા સંભાળી, ત્યારે કતાર એક નાનો ખાડી દેશ હતો, પરંતુ તેમણે કુદરતી ગેસ અને ઉર્જા સંસાધનોનો શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ કરીને દેશની અર્થવ્યવસ્થાને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયા. આજે, કતારને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ના વિશ્વના સૌથી મોટા નિકાસકારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. આ મોટાભાગે શેખ હમાદની દૂરંદેશી નીતિઓને આભારી છે.
શેખ હમાદે માત્ર આર્થિક વિકાસમાં જ નહીં પરંતુ શિક્ષણ, આરોગ્ય અને આધુનિક માળખાગત સુવિધાઓમાં પણ વ્યાપક રોકાણ કર્યું. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, વૈશ્વિક યુનિવર્સિટીઓ, હોસ્પિટલો, રસ્તાઓ અને અન્ય સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી. આનાથી કતારને થોડા જ વર્ષોમાં એક અલગ વૈશ્વિક ઓળખ સ્થાપિત કરવામાં મદદ મળી.
ભારતે રાષ્ટ્રીય શોક શા માટે જાહેર કર્યો?
શેખ હમાદ બિન ખલીફા અલ થાનીના અવસાન બાદ ભારત સરકારે 13 જુલાઈના રોજ રાષ્ટ્રીય શોક અવધિની જાહેરાત કરી છે. આ દિવસે સમગ્ર દેશમાં રાષ્ટ્રીય ધ્વજ અડધી કાઠીએ લહેરાશે, અને કોઈ પણ સત્તાવાર સરકારી પ્રાયોજિત મનોરંજન કાર્યક્રમો યોજાશે નહીં. ભારત અને કતાર વચ્ચેના દાયકાઓ જૂના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો અને શેખ હમાદના યોગદાનના સન્માનમાં આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
શેખ હમાદ બિન ખલીફા અલ થાનીને આધુનિક કતારના શિલ્પી માનવામાં આવે છે. તેમના નેતૃત્વ, દૂરંદેશી વિચારસરણી અને વિકાસ નીતિઓ દ્વારા, તેમણે કતારને વિશ્વના સૌથી પ્રભાવશાળી અને સમૃદ્ધ દેશોમાં સ્થાપિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ જ કારણ છે કે માત્ર કતાર જ નહીં પરંતુ ભારત સહિત ઘણા દેશોએ તેમના અવસાન પર ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી.
ભારત સાથે મજબૂત સંબંધો
શેખ હમાદના કાર્યકાળ દરમિયાન ભારત અને કતારના સંબંધો મજબૂત થતા રહ્યા. બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા, વેપાર, રોકાણ અને રોજગાર સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધ્યો. કતાર ભારતમાં LNGનો મુખ્ય સપ્લાયર રહ્યો છે, જ્યારે મોટી સંખ્યામાં ભારતીય નાગરિકો ત્યાં કામ કરે છે અને બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.