સુરતના કામરેજ (Kamrej) પાસે આવેલું ચોર્યાસી ટોલ નાકુ (Choryasi Toll Plaza) દેશનું સર્વપ્રથમ ‘બેરિયરલેસ’ (Barrier-less) ટોલનાકું બની ગયું છે. ગઈકાલે રાત્રે 12 વાગ્યાથી આ અત્યાધુનિક ‘મલ્ટિ લેન ફ્રી ફ્લો ડિજિટલ ટોલનાકું’ (Multi-lane Free Flow Digital Toll) કાર્યરત કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ નવી સુવિધા હેઠળ હવે હાઈવે પર મુસાફરી કરતા વાહન ચાલકોને (Commuters) ટોલ ટેક્સ ભરવા માટે કતારોમાં ઉભા રહેવાની જરૂર પડશે નહીં. વાહનો કોઈપણ અવરોધ વગર સીધા જ પસાર થઈ શકશે.
તાઈવાનની લેટેસ્ટ ટેકનોલોજી અને હાઈ-ડેફિનેશન કેમેરાથી સજ્જ
આ સમગ્ર સિસ્ટમમાં તાઈવાનની આધુનિક ટેકનોલોજી (Advanced Technology) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. ટોલનાકાની 8 લેન (Lanes) ને 32 હાઈ-ડેફિનેશન (High-definition) CCTV કેમેરાથી સજ્જ કરવામાં આવી છે. આ કેમેરામાં લાગેલી ANPR (ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન) સિસ્ટમ વાહન પસાર થતાની સાથે જ તેની નંબર પ્લેટ અને ફાસ્ટેગ (FASTag) ને સ્કેન કરી લેશે. આ પ્રક્રિયા પૂરી થતા જ વાહન ચાલકના બેંક ખાતામાંથી સીધા જ નાણાં કપાઈ જશે.
સમય અને ઇંધણની મોટી બચત
24 કલાકમાં 40,000 થી વધુ વાહનોની ક્ષમતા ધરાવતા આ હાઈવે પર હવે વાહન ચાલકોને ટ્રાફિક જામ (Traffic Jam) માંથી કાયમી મુક્તિ મળશે. બેરિયર હટી જવાથી વાહન ચાલકોનો કિંમતી સમય (Time) અને મોંઘા ઇંધણ (Fuel) બંનેની બચત થશે. જે રીતે ડિજિટલ ઇન્ડિયા (Digital India) આગળ વધી રહ્યું છે, તેમાં આ પ્રોજેક્ટ એક મોટું સીમાચિહ્ન સાબિત થશે.
ફાસ્ટેગ અને ઈ-નોટિસ અંગે ખાસ નિયમો
વાહન ચાલકોએ ખાસ ધ્યાન રાખવું પડશે કે વાહન પર ફાસ્ટેગ (FASTag) હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જો વાહન પર ટેગ નહીં હોય તો ઓટોમેટિક સિસ્ટમ દ્વારા ઈ-નોટિસ (e-Notice) ફટકારવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, જો ફાસ્ટેગ વોલેટમાં બેલેન્સ (Balance) ઓછું હશે, તો પણ સિસ્ટમ સીધી ઘરે નોટિસ મોકલશે અને વાહન માલિકે બમણો ટોલ ટેક્સ (Double Toll Tax) ચૂકવવો પડશે.
સ્થાનિકો માટે માસિક પાસની ખાસ સુવિધા
ટોલ નાકાની આસપાસના 20 કિમી (Kilometers) ની ત્રિજ્યામાં રહેતા વાહન ચાલકો માટે રાહતના સમાચાર છે. નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી (National Highway Authority) દ્વારા સ્થાનિકો માટે માત્ર ₹350 માં માસિક પાસ (Monthly Pass) ની સુવિધા આપવામાં આવી છે. આ પાસ લેનારા વાહન ચાલકો આખા મહિના દરમિયાન ગમે તેટલી વખત મુસાફરી કરી શકશે.
મોટા ફાયદાઓ અને ભવિષ્યનું લક્ષ્ય
વાહનચાલકો હવે ટોલ પ્લાઝા પર રોકાયા વગર 80 કિમી/કલાકની ઝડપે પસાર થઈ શકશે. NHAIના અંદાજ મુજબ આ સિસ્ટમથી દેશમાં વાર્ષિક 1,500 કરોડ રૂપિયાના બળતણની બચત થશે. કામરેજ અને ચોર્યાસી જેવા વ્યસ્ત ટોલ પ્લાઝા પર જોવા મળતા ટ્રાફિક જામની સમસ્યા હવે ભૂતકાળ બનશે.
ભારત સરકાર વર્ષ 2026ના અંત સુધીમાં દેશના 1050થી વધુ ટોલ પ્લાઝાને આ AI બેઝ્ડ ‘મલ્ટી લેન ફ્રી ફ્લો સિસ્ટમ’થી સજ્જ કરવાની યોજના ધરાવે છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયની આ પહેલથી મુસાફરી વધુ સુવિધાજનક બનવાની સાથે પર્યાવરણ અને દેશની અર્થવ્યવસ્થાને પણ મોટો ફાયદો થશે.