બ્રિટને ધૂમ્રપાનની આદતને જડમૂળથી ઉખેડી નાખવા માટે વિશ્વનું સૌથી કડક અને ક્રાંતિકારી પગલું ભર્યું છે. બ્રિટિશ સંસદના બંને ગૃહો, હાઉસ ઓફ કોમન્સ અને હાઉસ ઓફ લોર્ડ્સ દ્વારા બહુચર્ચિત ‘ટોબેકો એન્ડ વેપ્સ બિલ’ પસાર કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ નવા કાયદાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આવનારી પેઢીને તમાકુના ઝેરીલા પ્રભાવથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત રાખવાનો છે. હવે માત્ર કિંગ ચાર્લ્સ III ની ઔપચારિક મંજૂરી બાકી છે, જે પછી આ કાયદો બ્રિટનમાં સત્તાવાર રીતે અમલી બનશે.
કેવી રીતે લાગુ થશે કાયદો? જાણો મુખ્ય જોગવાઈઓ
આ કાયદાની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની ‘જનરેશનલ બેન’ ની વિભાવના છે. નવા નિયમ અનુસાર, 1 જાન્યુઆરી 2027થી આ કાયદો અમલમાં આવશે. જે લોકોનો જન્મ 1 જાન્યુઆરી 2009 કે તે પછી થયો છે, તેઓ બ્રિટનમાં ક્યારેય પણ કાનૂની રીતે સિગારેટ કે તમાકુ ઉત્પાદનો ખરીદી શકશે નહીં. 2027થી તમાકુ ખરીદવાની લઘુત્તમ ઉંમર દર વર્ષે એક વર્ષ વધતી જશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો ૨૦૨૭ માં મર્યાદા 18 વર્ષ હોય, તો 2028 માં તે 19 વર્ષ થઈ જશે, જેના કારણે 2008 પછી જન્મેલી આખી પેઢી તમાકુના કાનૂની બજારથી કાયમ માટે દૂર થઈ જશે.
ઈ-સિગારેટ અને વેપિંગ પર પણ સખત કાપ
આ કાયદો માત્ર પરંપરાગત સિગારેટ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ ઈ-સિગારેટ અને વેપિંગ પર પણ સખત કાપ મૂકવામાં આવ્યો છે. શાળા, હોસ્પિટલ અને બાળકોના રમવાના સ્થળો જેવા સંવેદનશીલ સ્થાનો પર ધૂમ્રપાન અને વેપિંગ બંને સંપૂર્ણપણે બંધ રહેશે. જો કોઈ કારમાં 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વ્યક્તિની હાજરીમાં વેપિંગ કરે છે, તો તે પણ હવે ગેરકાનૂની ગણાશે. આ ઉપરાંત, દુકાનદારો માટે પણ કડક નિયમો છે; જો તેઓ ઓછી ઉંમરના વ્યક્તિને સિગારેટ વેચતા પકડાશે, તો તેમના પર ભારે દંડ લાદવામાં આવશે અને તમામ તમાકુ વેચનારાઓએ ફરજિયાત રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે.
શા માટે લેવાયું આ કડક પગલું?
બ્રિટિશ સરકારના આ કડક પગલા પાછળ સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ગંભીર આંકડાઓ જવાબદાર છે. સરકારી ડેટા મુજબ, બ્રિટનમાં દર વર્ષે તમાકુથી સંબંધિત બીમારીઓને કારણે 76,000 થી વધુ લોકો જીવ ગુમાવે છે. કેન્સર, હૃદય રોગ અને ફેફસાંની ગંભીર સમસ્યાઓની સારવાર પાછળ બ્રિટનની રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સેવા (NHS) પર અબજો પાઉન્ડનો બોજ પડે છે. સરકારનું માનવું છે કે, મોટાભાગના લોકો કિશોરાવસ્થામાં જ ધૂમ્રપાન શરૂ કરે છે, તેથી જો શરૂઆતથી જ નવી પેઢીને આ વ્યસનથી દૂર રાખવામાં આવે, તો ભવિષ્યમાં બીમારીઓ અને મૃત્યુના આંકડામાં મોટો ઘટાડો લાવી શકાય છે.
વિશ્વભરમાં સ્થિતિ અને ન્યુઝીલેન્ડનો સંદર્ભ
વૈશ્વિક સ્તરે જોઈએ તો, ન્યુઝીલેન્ડ આવો કાયદો લાવનાર પ્રથમ દેશ હતો, પરંતુ ત્યાં રાજકીય પરિવર્તનને કારણે કાયદો પાછો ખેંચવામાં આવ્યો હતો. જોકે, બ્રિટન હવે આ દિશામાં મક્કમતાથી આગળ વધી રહ્યું છે. વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) અનુસાર, હવે દુનિયાની 71% વસ્તી કોઈક ને કોઈક પ્રકારની ધૂમ્રપાન-મુક્ત નીતિ હેઠળ સુરક્ષિત છે. બ્રિટન આશા રાખી રહ્યું છે કે આ ‘જનરેશન બેન’ દ્વારા તેઓ આવનારા સમયમાં એક સંપૂર્ણ ‘સ્મોક-ફ્રી’ સોસાયટીનું નિર્માણ કરી શકશે, જોકે કેટલાક વેપારીઓ આ નિયમોને અત્યંત કડક ગણાવી રહ્યા છે.