ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે જણાવ્યું હતું કે ન્યાયતંત્રમાં જનતાનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટે ન્યાયતંત્રે ચકાસણી અને ટીકાનો સામનો કરવા માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ.
તેમણે કહ્યું કે લોકશાહીમાં ન્યાયતંત્રની કામગીરીની વાજબી અને રચનાત્મક ટીકા જરૂરી છે. આ ન્યાયતંત્રમાં જવાબદારી વધારે છે અને સુધારાનો માર્ગ મોકળો કરે છે.
CJI એ નોંધ્યું હતું કે ન્યાયાધીશોને તેમના કાર્યકાળના વિવિધ તબક્કામાં ફરિયાદોનો સામનો કરવો પડે છે. જો કે, તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું દરેક ફરિયાદ વેબસાઇટ પર જાહેર કરવી જોઈએ.
સૂર્યકાંતે દિલ્હીમાં આયોજિત “જસ્ટિસ સીન ટુ બી ડન: ટ્રાન્સપરન્સી એન્ડ પબ્લિક ટ્રસ્ટ એઝ પિલર્સ ઓફ ધ લીગલ સિસ્ટમ” શીર્ષક હેઠળ છઠ્ઠા રામ જેઠમલાણી મેમોરિયલ લેક્ચરમાં આ ભાષણ આપ્યું હતું. CJI એ બે મુખ્ય મુદ્દાઓ રજૂ કર્યા: “જ્યારે હારનારને ન્યાય મળે છે ત્યારે વિશ્વાસ બને છે.”
બંને પક્ષો માટે ન્યાય દ્વારા જાહેર વિશ્વાસ બને છે: જાહેર વિશ્વાસ અને જાહેર પસંદગી એક જ વસ્તુ નથી. ફક્ત એક વ્યક્તિની ઇચ્છા અનુસાર કોર્ટના નિર્ણય દ્વારા વિશ્વાસ બનતો નથી. જ્યારે હારનાર પક્ષને પણ લાગે છે કે ન્યાયી પ્રક્રિયાનું પાલન કરવામાં આવ્યું છે ત્યારે વિશ્વાસ બને છે.
ન્યાયિક સંસ્થાઓનું સતત નિરીક્ષણ જરૂરી છે: જિલ્લામાં કોર્ટની હાજરી પૂરતી નથી. સામાન્ય નાગરિકને ન્યાય પ્રણાલી સુધી સરળતાથી પહોંચ મળવી જોઈએ અને વિશ્વાસ રાખવો જોઈએ કે કોર્ટ સુધી પહોંચવું તેમનો સૌથી મોટો પડકાર નહીં બને.
વર્તમાન પ્રણાલીમાં પરિવર્તન શક્ય છે: તેમણે જણાવ્યું હતું કે કોલેજિયમ અને કારોબારી વચ્ચે વાતચીતમાં કોઈ મોટી અવરોધો નથી. વર્તમાન પ્રણાલીમાં સુધારા શક્ય છે, અને કોઈપણ સંસ્થા સ્થિર કે પરિવર્તનથી મુક્ત રહી શકે નહીં.
સૂર્યકાંત 2019 માં સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ બન્યા, 2026 માં મુખ્ય ન્યાયાધીશ
CJI સૂર્યકાંતને 24 મે, 2019 ના રોજ ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે 24 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે શપથ લીધા હતા. CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે બંધારણ એ દેશની સૌથી મોટી તાકાત છે. તેના મૂળભૂત માળખાનું રક્ષણ અને મજબૂતીકરણ એ ન્યાયતંત્રની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓમાંની એક છે. ન્યાયતંત્ર બંધારણનું રક્ષક છે. તે કોઈપણ પક્ષ કે વિપક્ષ માટે નિર્ણય લેતું નથી, પરંતુ બંધારણીય મૂલ્યોના આધારે નિર્ણયો લે છે.