ટેક જાયન્ટ એપલને નવા ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (સીઈઓ) મળ્યા છે. ટિમ કૂક ટૂંક સમયમાં સીઈઓ પદ છોડશે. જોકે, તેઓ કંપનીમાં મર્યાદિત ભૂમિકામાં રહેશે. તેમના સ્થાને જોન ટર્નર આવશે, જેઓ તાજેતરમાં સુધી કંપનીના હાર્ડવેર એન્જિનિયરિંગ ચીફ તરીકે સેવા આપી રહ્યા હતા.
એપલના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (સીઈઓ) ટિમ કૂક સ્ટીવ જોબ્સના સ્થાને તેમના પદ પરથી રાજીનામું આપી રહ્યા છે, જેનાથી તેમનો લગભગ 15 વર્ષનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન, કંપનીનું બજાર મૂલ્ય ઝડપથી વધ્યું. આઇફોન યુગ દરમિયાન, એપલનું મૂલ્ય $3.6 ટ્રિલિયનને વટાવી ગયું. 65 વર્ષીય ટિમ કૂક 1 સપ્ટેમ્બરના રોજ CEO પદ છોડી દેશે. તેમના સ્થાને કંપનીના હાર્ડવેર એન્જિનિયરિંગ ચીફ જોન ટર્નસ આવશે.
જોકે, ટિમ કૂક કંપનીમાંથી સંપૂર્ણપણે રાજીનામું આપશે નહીં. તેઓ એપલના એક્ઝિક્યુટિવ ચેરમેન તરીકે રહેશે અને કંપનીના સંચાલનમાં ભૂમિકા ભજવતા રહેશે. આ ફેરફાર એમેઝોનના જેફ બેઝોસ અને નેટફ્લિક્સના રીડ હેસ્ટિંગ્સના કાર્યને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમણે સીઈઓ પદ છોડ્યા પછી કંપનીમાં મર્યાદિત ભૂમિકા ભજવી હતી.
ટિમ કૂકને સ્ટીવ જોબ્સની જેમ દૂરંદેશી ટેક જાયન્ટ માનવામાં આવતા નહોતા. જોકે, તેમણે એપલને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે જોબ્સના આઇફોન અને અન્ય તકનીકી નવીનતાઓનો ઉપયોગ કર્યો. 1990ના દાયકામાં નાદારીની આરે રહેલી એપલ, કૂકના નેતૃત્વ હેઠળ વિશ્વની સૌથી મોટી અને સૌથી મૂલ્યવાન કંપનીઓમાંની એક બની ગઈ.
દરમિયાન, કોમ્પિટિશન કમિશન ઓફ ઈન્ડિયા (CCI) એ iPhone એપ્સ માર્કેટમાં એપલ દ્વારા તેના પ્રભુત્વના કથિત દુરુપયોગ અંગે તપાસ વધુ તીવ્ર બનાવી છે, અને 21 મે માટે અંતિમ સુનાવણીની તારીખ નક્કી કરી છે. એપલ દ્વારા નાણાકીય ડેટા પ્રદાન કરવાનો સતત ઇનકાર અને તપાસના તારણો પર વાંધાઓ બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. જો દોષિત ઠરે તો, એપલને $38 બિલિયન (આશરે રૂ. 3.56 લાખ કરોડ) સુધીનો ભારે દંડ થઈ શકે છે.
ભારતીય સ્પર્ધા પંચે 8 એપ્રિલના રોજ આપેલા આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે એપલ પાસેથી એન્ટિટ્રસ્ટ તપાસ માટે ચોક્કસ નાણાકીય માહિતી માંગવામાં આવી હતી. જોકે, યુએસ કંપની ઓક્ટોબર 2024 થી અત્યાર સુધી આ વિગતો સબમિટ કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.તેણે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ભારતના એન્ટિટ્રસ્ટ દંડ કાયદાને પડકાર્યો છે. સૂત્રો કહે છે કે એપલનું વલણ, જેમાં એન્ટિટ્રસ્ટ દંડ કાયદાને પડકારવાનો સમાવેશ થાય છે, તે સીસીઆઈને ઝડપથી આગળ વધવાની ફરજ પાડી રહ્યું છે. નિયમનકાર એપલના આ પગલાંને તપાસમાં વિલંબ કરવાના પ્રયાસ તરીકે જુએ છે.
આ કેસ 2021 માં શરૂ થયો હતો જ્યારે મેચ ગ્રુપ અને ઘણા ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સે એપલની વ્યવસાયિક પદ્ધતિઓનો વિરોધ કર્યો હતો. આ બાબતની તપાસ બાદ, CCI તપાસકર્તાઓએ 2024 ના અહેવાલમાં તારણ કાઢ્યું હતું કે એપલે ડેવલપર્સને ફરજિયાત ઇન-એપ ખરીદી (IAP) સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવા દબાણ કરીને એપ્સ માર્કેટમાં તેની પ્રભુત્વપૂર્ણ સ્થિતિનો દુરુપયોગ કર્યો હતો. આ પગલાંથી બજારમાં સ્પર્ધામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હતો.
આ કેસમાં સામેલ વકીલોનું કહેવું છે કે અંતિમ સુનાવણીની તારીખ નક્કી કરવાથી સંકેત મળે છે કે CCI પોતાનું વલણ કડક બનાવી રહ્યું છે. દુઆ એસોસિએટ્સના એન્ટિટ્રસ્ટ પાર્ટનર ગૌતમ શાહીએ જણાવ્યું હતું કે એપલ પાસે હજુ પણ ઓડિટરના પ્રમાણપત્ર સાથે તેના નાણાકીય નિવેદનો સબમિટ કરવાની અને આ ડેટાના આધારે, સુનાવણી દરમિયાન દંડની રકમ માટે દલીલ કરવાની તક છે, જે કંપનીના વૈશ્વિક ટર્નઓવરના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. જો તે આમ કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો દંડની રકમ પર તેની દલીલો મર્યાદિત રહેશે.