જો તમે આજે આકાશમાંથી ભારતને જુઓ છો, તો જમીન શોધવી મુશ્કેલ બનશે. ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) ના હવામાન ઉપગ્રહ, INSAT-3DR ની નવીનતમ છબીઓએ હવામાનશાસ્ત્રીઓને આશ્ચર્યચકિત કર્યા છે. ભારતના હવામાનની ઉપગ્રહ છબીઓને જોતા, એવો અંદાજ છે કે દેશનો આશરે 60 થી 70 ટકા ભાગ હાલમાં ગાઢ ચોમાસાના વાદળોના જાડા પડદાથી ઢંકાયેલો છે. આનો અર્થ એ છે કે ટૂંક સમયમાં ભારે વરસાદની અપેક્ષા છે.
ISROની સેટેલાઇટ છબીઓ અનુસાર, ઉત્તર ભારતના મેદાનો પર સૌથી વધુ ઘન વાદળો દેખાય છે. પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહારથી પશ્ચિમ બંગાળ અને સમગ્ર ઉત્તરપૂર્વ ભારત સુધી, એક મજબૂત વાદળોનું આવરણ દેખાય છે. વધુમાં, અરબી સમુદ્રમાંથી આવતા ભેજવાળા પવનોને કારણે, દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો પર પણ વાદળોના લાંબા પટ્ટા દેખાય છે. જો કે, પશ્ચિમ રાજસ્થાન અને તમિલનાડુના કેટલાક ભાગોમાં હવામાન સ્વચ્છ રહે છે.
ISROનો ઉપગ્રહ અવકાશમાંથી આ રીતે નજર રાખી રહ્યો છે.
ભારતનો અદ્યતન હવામાન ઉપગ્રહ, INSAT-3DR, વિષુવવૃત્તથી 36,000 કિલોમીટર ઉપર ભૂસ્થિર ભ્રમણકક્ષામાં સ્થિત છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, આ ઉપગ્રહ દર અડધા કલાકે દેશની છબીઓ મોકલે છે. તેની પાસે બે આંખો અથવા કેમેરા છે.
હવામાનશાસ્ત્ર અનુસાર, વાદળોનું આવરણ જેટલું ઊંચું હશે, તેની ઉપરની સપાટી એટલી જ ઠંડી હશે. ISRO ના ડેટા મુજબ જમ્મુ અને કાશ્મીર પર વાદળોનું તાપમાન માઈનસ 80 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી નીચે છે, જે ગંભીર તોફાનનો સંકેત આપે છે. દરમિયાન, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઝારખંડ, કર્ણાટક, તેલંગાણા અને આંધ્રપ્રદેશ પર વાદળોનું તાપમાન માઈનસ 50 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી નીચે નોંધાયું છે. આનો અર્થ એ છે કે આ વાદળો 15 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ પહોંચી ગયા છે અને અત્યંત વિનાશક વાદળોની શ્રેણીમાં આવે છે.
હવામાનશાસ્ત્રીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આટલા મોટા વિસ્તારમાં વાદળોની હાજરીનો અર્થ એ નથી કે દરેક જગ્યાએ ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે. દેશના મોટા ભાગોમાં ફક્ત ઝરમર વરસાદ અથવા ગાઢ, કાળા વાદળો જ પડી રહ્યા છે. ભારે અને ખતરનાક વરસાદ ફક્ત 10% વિસ્તારોમાં જ થઈ રહ્યો છે જ્યાં વાદળોના ઊંડા તોફાન કોરો બન્યા છે. હાલમાં, મુખ્ય ચોમાસાનો પ્રવાહ ઉત્તર ભારતમાં સક્રિય છે, જે ચોમાસાના એન્જિનને સંપૂર્ણ ગતિએ કાર્યરત રાખે છે.