ઈરાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધતા તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી એકવાર વૈશ્વિક ધ્યાનનું કેન્દ્ર બન્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, ઈરાને અહીં પોતાનું નિયંત્રણ કડક કર્યું છે અને એક નવી સંસ્થા, પર્સિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટીની સ્થાપના કરી છે, જેને સ્ટ્રેટ દ્વારા જહાજોની ગતિવિધિ પર નજર રાખવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. દરમિયાન, ચાલો જોઈએ કે શું ભારતીય જહાજોને ટોલ ન ચૂકવવા બદલ રોકવામાં આવશે.
અહેવાલો અનુસાર, તેહરાન યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર સૈયદ મોહમ્મદ મરાંડીએ જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ ટોલ દરેક માટે છે. વસૂલવામાં આવનાર ટોલની રકમ સંસદ અને સરકાર નક્કી કરશે. વધુમાં, બધા દેશોએ ઈરાનની નવી પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
નવા જાહેર કરાયેલા સાર્વભૌમ નિયમ હેઠળ, સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોએ પરિવહન કરતા પહેલા પર્સિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટીને ઈમેલ દ્વારા ઓળખ વિગતો સબમિટ કરવાની રહેશે. આમાં અગાઉના જહાજનું નામ અને નોંધણી વિગતો શામેલ છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ કાયદો શું કહે છે?
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સમુદ્ર કાયદા પરના સંમેલન હેઠળ, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ માનવામાં આવે છે. પરિવહનનો સિદ્ધાંત અહીં લાગુ પડે છે. આનો અર્થ એ છે કે સામાન્ય રીતે બધા દેશોના જહાજોને અવરોધ વિના સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી છે, અને કોઈપણ દેશને મનસ્વી રીતે દરિયાઈ ટ્રાફિકને અવરોધિત કરવાનો અથવા કર લાદવાનો અધિકાર નથી. ભારતે પણ ઈરાનના આ પગલાનો વિરોધ કર્યો છે.
ઈરાનનો દલીલ શું છે?
ઈરાન સતત દલીલ કરે છે કે સામુદ્રધુનીની આસપાસના પાણી તેના પ્રાદેશિક અને સાર્વભૌમ નિયંત્રણ હેઠળ છે, ખાસ કરીને વિરોધીઓ અથવા હરીફ દેશો સાથે સંકળાયેલા કિસ્સાઓમાં.
શું ભારતીય જહાજો કોઈ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે?
હાલમાં, ભારતીય જહાજો ફસાયેલા દેખાતા નથી. અહેવાલો સૂચવે છે કે તેમને કોઈપણ ટોલ-સંબંધિત સંઘર્ષ વિના નિયુક્ત સલામત કોરિડોરમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવી રહી છે. જો કે, એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ રહે છે. ગલ્ફમાં વધતા તણાવથી આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કામગીરી પર ઝડપથી અસર પડી શકે છે.