કોંગ્રેસના નેતા અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ સોમવારે સાંજે દિલ્હીમાં યમુના નદીના કિનારે આવેલી બેલા એસ્ટેટ ઝૂંપડપટ્ટીની મુલાકાત લીધી હતી. અહીં તેમણે મતદાર યાદીમાંથી નામો દૂર થવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. રાહુલ ગાંધીના જણાવ્યા મુજબ, આ વિસ્તારમાં રહેતા 728 લોકોમાંથી, SIR પછી મતદાર યાદીમાં ફક્ત એક જ વ્યક્તિનું નામ બાકી છે, જ્યારે 727 નામો દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે આ લોકો દાયકાઓથી ત્યાં રહે છે અને 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મતદાન કર્યું હતું. તેમણે 2025ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ મતદાન કર્યું હતું. 2023માં તેમના ઘરો તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ લોકો સ્થળાંતર થયા ન હતા અને હજુ પણ ત્યાં રહે છે.
રાહુલ ગાંધીએ SDM ને શું કહ્યું?
રાહુલ ગાંધીએ આ વિસ્તારના મતદારોના નામ કાઢી નાખવા અંગે ફોન પર સબ-ડિવિઝનલ ઓફિસર (SDM) સાથે વાત કરી હતી. વીડિયોમાં, તેઓ અધિકારીનું નામ અને પદ પૂછતા સાંભળવામાં આવે છે. રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે કોઈ વ્યક્તિ પાસે ઘર છે કે નહીં તેનો તેમના મતદાનના અધિકાર પર કોઈ પ્રભાવ નથી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ અધિકારી સાથે અલગ રીતે વાત કરશે.
રાહુલ ગાંધીએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના કથિત નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે “ઘર નંબર શૂન્ય” નો ઉપયોગ બેઘર લોકો માટે થઈ શકે છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે જો આવી જોગવાઈ હોય તો 727 લોકોને કેમ કાઢી નાખવામાં આવ્યા.
રાહુલ ગાંધીએ SIR ને “મત ચોરી” કેમ કહ્યું?
રાહુલ ગાંધીએ આરોપ લગાવ્યો કે આ સામાન્ય મતદાર યાદી સુધારણા નથી, પરંતુ “મત ચોરી” ની પદ્ધતિ છે. તેમણે કહ્યું કે જે લોકો પાસે પહેલાથી જ ઓછામાં ઓછા સંસાધનો અને શક્તિ છે તેમને તેમની સૌથી મોટી રાજકીય શક્તિ: મતદાનના અધિકારથી વંચિત રાખવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું, “જ્ઞાનેશ કુમાર જશે. પરંતુ જે સિસ્ટમે તેમને આ કરવા માટે મજબૂર કર્યા હતા તેમણે પણ જવાબ આપવો પડશે.”
કોંગ્રેસે અગાઉ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી હતી, તેમની સામે ગંભીર આરોપો લગાવ્યા હતા. પાર્ટીએ કહ્યું હતું કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરનું રાજીનામું દેશમાં લોકશાહી પાછી મેળવવાની લાંબી પ્રક્રિયામાં પ્રથમ પગલું હોવું જોઈએ. દરમિયાન, ચૂંટણી પંચે શનિવારે જણાવ્યું હતું કે SIR સંબંધિત તમામ આદેશો ત્રણ ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા સર્વાનુમતે જારી કરવામાં આવ્યા હતા. પંચે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે મતદાર નોંધણી માટે ફોર્મ 6 માં કરવામાં આવેલા ફેરફારોને સુપ્રીમ કોર્ટે સમર્થન આપ્યું છે.
વિવાદનું મૂળ શું છે?
પંચે SIR અંગે ચૂંટણી પંચમાં મતભેદોના અહેવાલો પણ સ્પષ્ટ કર્યા. પંચે જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશી દ્વારા કેબિનેટ સચિવને મોકલવામાં આવેલા પત્રો એક ડેપ્યુટેશનિસ્ટ અધિકારીને લગતા હતા, નીતિ કે માહિતી ટેકનોલોજી બાબતોને લગતા નહીં.
જોકે, એક મીડિયા અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે સંધુ અને જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત રેકોર્ડ પર SIR સંબંધિત નિર્ણયો અને આદેશો સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ, બંનેએ જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણયો તેમની જાણકારી કે ભલામણ વિના જારી કરવામાં આવ્યા હતા.