શિયાળાની શરૂઆત થતાં જ વાતાવરણમાં ઠંડક વધવા લાગે છે. આ ઋતુમાં ખાવા-પીવાની આદતો અને દૈનિક દિનચર્યામાં પણ ફેરફાર થાય છે. ખાસ કરીને ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ શિયાળામાં પોતાના સ્વાસ્થ્યનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. ઠંડીને કારણે શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઘટી શકે છે અને ખાવા-પીવાની આદતોમાં ફેરફાર થવાથી બ્લડ શુગરના સ્તર પર અસર થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
- રોજ બ્લડ શુગર ચેક કરતા રહો
ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ શિયાળામાં બ્લડ શુગરની નિયમિત તપાસ કરવી જોઈએ. ઠંડીમાં દિનચર્યામાં ફેરફાર થવાથી શુગરના સ્તરમાં ઉતાર-ચઢાવ આવી શકે છે. તેથી ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ નિયમિત શુગર ચેક કરો અને રીડિંગ નોંધતા રહો.
- ખાવા-પીવામાં રાખો ખાસ ધ્યાન
શિયાળામાં ગરમાગરમ વાનગીઓ, મીઠાઈ અને તળેલી વસ્તુઓ ખાવાનું મન થાય છે. પરંતુ ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ આવી વસ્તુઓનું સેવન મર્યાદિત રાખવું જોઈએ. આહારમાં લીલા શાકભાજી, સલાડ, કઠોળ અને ફાઇબરયુક્ત ખોરાકનો સમાવેશ કરો. ભોજનનું પ્રમાણ પણ નિયંત્રિત રાખો.
- ઠંડીમાં પણ કસરત કરવાનું ન છોડો
શિયાળામાં ઠંડીને કારણે ઘણા લોકો ચાલવા કે કસરત કરવાનું ટાળે છે. પરંતુ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ ખૂબ જ જરૂરી છે. દરરોજ પોતાની ક્ષમતા મુજબ ચાલવું, હળવી કસરત અથવા યોગ કરી શકાય છે. કસરત શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
- શરીરને હાઇડ્રેટેડ રાખો
ઠંડીમાં તરસ ઓછી લાગે છે, જેના કારણે ઘણા લોકો પાણી ઓછું પીવે છે. પરંતુ શરીરમાં પાણીની ઉણપ ન થાય તે માટે દિવસ દરમિયાન પૂરતું પાણી પીવું જરૂરી છે. માત્ર ચા કે કોફી પર આધાર રાખવાને બદલે સાદું પાણી પીવાની આદત રાખો.
- પગ અને ત્વચાની ખાસ સંભાળ રાખો
ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં પગની નાની ઈજા પણ ગંભીર બની શકે છે. શિયાળામાં ત્વચા સૂકી થવાથી પગમાં તિરાડ પડી શકે છે. દરરોજ પગ તપાસો, સ્વચ્છ અને સૂકા રાખો તથા યોગ્ય મોજાં પહેરો. પગમાં ઘા, સોજો કે ચેપ જણાય તો જાતે સારવાર કરવાને બદલે તરત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.
ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ આ બાબત પણ યાદ રાખવી
શિયાળામાં દવાઓ અને ઇન્સ્યુલિન ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ નિયમિત લેતા રહો. ઠંડીના કારણે દવા બંધ કરવી કે ડોઝમાં ફેરફાર કરવો નહીં. બ્લડ શુગરમાં વારંવાર ફેરફાર થતો હોય તો તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.