દેશના સર્વોચ્ચ લશ્કરી અધિકારીના મતે લશ્કરી સુધારાઓમાં માનસિકતા બદલવી એ એક મોટો પડકાર છે. ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (સીડીએસ) જનરલ અનિલ ચૌહાણે કલામ ઔર કવચ કોન્ફરન્સ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે ભારત થિયેટરાઇઝેશનમાં અન્ય દેશોથી 15 વર્ષ પાછળ છે. તેમણે અન્ય કયા મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો તે જાણો.
સીડીએસ જનરલ અનિલ ચૌહાણે લશ્કરી સુધારાની પ્રક્રિયા પર મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે સૌથી મોટો અવરોધ માળખાકીય પરિવર્તન નથી, પરંતુ જૂની માનસિકતામાં ફેરફાર છે. કલામ ઔર કવચ 2026 કોન્ફરન્સમાં, સીડીએસે થિયેટરાઇઝેશન, આત્મનિર્ભરતા અને લશ્કરી તૈયારીઓ પર વિસ્તૃત રીતે વાત કરી.
ચૌહાણે કહ્યું કે સશસ્ત્ર દળોમાં થિયેટર કમાન્ડની રચના માત્ર માળખાકીય પરિવર્તન નથી, પરંતુ માનસિકતામાં પરિવર્તન એ સૌથી મોટો પડકાર છે. એકવાર માનસિકતા બદલાઈ જાય પછી, માળખાકીય સુધારાઓ સરળ બને છે. વિશ્વભરના જે દેશોએ એકીકરણનો પ્રયાસ કર્યો છે તેમને સેનાઓ વચ્ચે તફાવત, પ્રાદેશિક અખંડિતતા માટે સ્પર્ધા અને સંરક્ષણવાદ જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
જનરલ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે ભારત હાલમાં થિયેટરાઇઝેશનની પ્રક્રિયામાં અન્ય વિકસિત દેશો કરતા લગભગ 10 થી 15 વર્ષ પાછળ છે. આ અંતરને દૂર કરવા માટે, ક્રમિક રીતે નહીં, પરંતુ અનેક સ્તરે એકસાથે પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે લગભગ 500 અધિકારીઓ અને 2,000 સૈનિકો માટે એક સંયુક્ત ઓપરેશનલ કંટ્રોલ સેન્ટર સ્થાપિત કરવાની જરૂર પડશે, જેનું સંચાલન હાલના સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવશે.
સીડીએસે જણાવ્યું હતું કે ભારતે થિયેટરાઇઝેશન માટે સર્વસંમતિપૂર્ણ અભિગમ પસંદ કર્યો છે. તેમણે જાગૃતિ લાવવા માટે અસંખ્ય લશ્કરી સંસ્થાઓ અને અધિકારીઓ સાથે વાત કરી હતી. જ્યારે લોકો સમજે છે કે આપણે ભવિષ્યના બહુ-ડોમેન યુદ્ધ માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ, ત્યારે તેઓ પરિવર્તનને સ્વીકારવાનું શરૂ કરે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ સુધારો દેશના સંરક્ષણ ઇતિહાસમાં સૌથી પરિવર્તનકારી ફેરફારોમાંનો એક હશે.
સીડીએસ જનરલ અનિલ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે, “ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન, ભારતીય સશસ્ત્ર દળો પાસે પરિસ્થિતિનું શ્રેષ્ઠ મૂલ્યાંકન અને સ્પષ્ટ યુદ્ધભૂમિનું જ્ઞાન હતું. આનાથી ભારતને સંઘર્ષના ચારેય દિવસ દરમિયાન પોતાનો ફાયદો જાળવી રાખવાની મંજૂરી મળી. ભારતીય સેના પાસે માત્ર તેની બાજુની પરિસ્થિતિ વિશે સચોટ માહિતી જ નહોતી, પરંતુ સરહદ પારની પ્રવૃત્તિઓનો પણ સંપૂર્ણ દૃષ્ટિકોણ હતો. અમે જાણતા હતા કે અમે શું લક્ષ્ય બનાવ્યું છે અને જમીન પર શું થઈ રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે અમે સંઘર્ષના દરેક તબક્કે અમારો ફાયદો જાળવી શક્યા.”